فردوسى در باب يكى ازين داستانهاى منفرد اشارات و توضيحاتى دارد و آن اخبار رستم است كه آزاد سرو نامى آن را فراهم آورده بود . فردوسى در آغاز داستان قتل رستم گفته است :
كنون كشتن رستم آريم پيش * ز دفتر هميدون بگفتار خويش
يكى پير بدنامش آزاد سرو * كه با احمد سهل بودى بمرو
كجا نامهء خسروان داشتى * دل و پيكر پهلوان داشتى
دلى پر ز دانش سرى پرسخن * زبان پر ز گفتارهاى كهن
بسام نريمان كشيدش نژاد * بسى داشتى رزم رستم به ياد
اين آزاد سرو يا « سرو » « 1 » با احمد بن سهل ( م . 307 ) از بزرگان خراسان كه داعيهء امارت داشت در مرو بسر ميبرد و فردوسى كه سالها بعد ازو از روايتش راجع بقتل رستم استفاده كرد ناچار كتاب او را كه در اخبار رستم نوشته بود در دست داشت و آن داستان را از « دفتر » بگفتار خويش آورد .
ديگر از داستانهاى منثور كه درين عهد نوشته شد اخبار فرامرز در دوازده مجلّد بوده است « 2 » كه لابد فرامرزنامهء منظوم كه اينك در دست است از روى آن بنظم درآمد .
ديگر كتابى بود در اخبار بهمن « 3 » كه بعدها شاعرى بنام ايرانشاه بن ابى الخير آن را بنظم پارسى درآورد « 4 » .
ديگر كتاب كرشاسپ يا كرشاسپنامه « 5 » كه ظاهرا جزئى از شاهنامهء بو المؤيد بود و اسدى طوسى آن را بنظم كشيد .
هامش
( 1 ) - چنان كه فردوسى در بيتى آورده است :كنون بازگردم بگفتار سرو * فروزندهء سهل ماهان بمرو( 2 ) - تاريخ سيستان ص 7
( 3 ) - مجمل التواريخ و القصص ص 2
( 4 ) - ايضا ص 92 و 463
( 5 ) - تاريخ سيستان ص 1 و 5