58 سالگى شاعر اتفاق افتاد ، يعنى در سال 387 فردوسى 58 سال داشت ، و بنابرين در سال 329 تولد يافت .
2 - در پايان اغلب نسخ چاپى و خطى شاهنامه اين ابيات آمده است :
چو سال اندر آمد بهفتاد و يك * همى زير شعر اندر آمد فلك
سى و پنج سال از سراى سپنج * بسى رنج بردم باميد گنج
چو بر باد دادند رنج مرا * نَبُد حاصلى سى و پنج مرا
كنون عمر نزديك هشتاد شد * اميدم بيكبار بر باد شد
سرآمد كنون قصهء يزد گرد * به ماه سپندار مَذ روز ارد « 1 »
ز هجرت شده پنج هشتاد بار * كه گفتم من اين نامهء شاهوار
تن شاه محمودآباد باد * سرش سبز بادا دلش شاد باد
از ميان اين ابيات بيت دوم و سوم و چهارم محققا الحاقى و بعدى است زيرا در آنها سخن از برباد رفتن رنج سى و پنج ساله ميرود و اين يقينا مربوط ببعد از واقعهء تقديم شاهنامه و ضنّت محمود است كه با مدح محمود و ستايش وى در ابيات بعد سازگار نيست .
پس اين ابيات را يا فردوسى در تجديدنظرى كه چهار و پنج سال بعد از حدود 400 هجرى ( يا اندكى بيشتر ) در شاهنامه كرد ، بر ابيات اصلى افزود ، و يا از ابيات هجونامه است كه درينجا راه يافت و گويا نظم اصلى ابيات به صورت ذيل بوده است : ( چو سال . . .
سرآمد كنون . . . ز هجرت شده . . . ) و بنابرين محقق مىشود كه در حدود سال 400 هجرى ( يا اندكى بيشتر ) فردوسى 71 سال داشت و اين درست مقارنست با سال ششم از نخستين آشنايى و رابطهء فردوسى با دربار محمود و چون هفتاد و يك از 400 كم شود سال 329 يعنى سال تولد فردوسى بدست ميآيد و اين نيز با نتيجهء نخستين سازگار و همانندست .
با توجّه به اين مقدمات تقريبا ميتوان از روى تحقيق سال تولد فردوسى را حدود سنين 329 و 330 فرض نمود و بنابرين 76 سالگى شاعر و يا نزديك هشتاد سالگى او كه يكى دوبار در اشعار فردوسى آمده ، بايد در آخرين دفعهيى كه فردوسى در شاهنامه تجديدنظر ميكرد افزوده شده باشد ، و با اين فرض هم چنان كه خواهيم ديد اختلاف
هامش
( 1 ) - ارد : نام روز بيست و پنجم از هرماه