نمود و سه كتاب اخير آن را به عربى درآورد و تفسير گرانبهايى بر آن كتاب نوشت كه چند ترجمه از آن بلاتينى و انگليسى شده است « 1 » .
ابو جعفر الخازن خراسانى كه در اواسط قرن چهارم ( بين سالهاى 349 - 360 ) درگذشت . وى تأليفات متعدد در مسائل نجومى و رياضى داشت و از جملهء آثار موجود او كتاب الآلات العجيبة الرصدية است كه در آن آلات مختلف رصدى را شرح داده است . ديگر تفسير مقالهء دهم از كتاب الاصول « 2 » اقليدس است .
ابو سهل و يجن بن رستم الكوهى كه از جبال طبرستان بوده و بنابر رسم آن ولايت به « كوهى » مشهور شده است . وى در حدود سال 377 كه شرف الدوله رصدخانهء خود را تأسيس ميكرد منجّم مشهورى بود و در آن مرصد برصد كواكب پرداخت .
« وپكه » بعضى از آثار او را در مقدمهء كتاب جبر خيّام نقل و بفرانسه ترجمه كرده است « 3 » و از آن جمله است « مراكز الدواير المتماسة على الخطوط بطريق التحليل » و « كتاب اخراج الخطين من نقطة على زاوية معلومة بطريق التحليل » . ابن النديم چندين تأليف را به او نسبت داده است « 4 » .
ابو سعيد احمد بن محمد بن عبد الجليل السجزى منجّم و رياضىدان بزرگ و مشهور قرن چهارم است ( م . 414 ) كه با ابو جعفر احمد بن محمد صفّارى و عضد الدولهء ديلمى معاصر بوده و با آنان ارتباط داشته است . از جملهء آثار او كه اكنون در دست داريم اينها را ذكر ميتوان كرد : نامهيى كه در جواب ابو جعفر احمد بن محمد صفّارى در باب « انقسام خط مستقيم ذى نهاية بنصفين » به او نوشته است - و رسالهيى كه براى نظيف بن يمن « فى عمل مثلث حادى الزوايا من خطين مستقيمين مختلفين » نوشت و رسالهيى ديگر بعنوان « خواص الشكل المجسم الحادث من ادارة القطع الزايد و المكافى » و رسالهيى در حلّ ده مسأله كه يكى از رياضيون شيراز از وى پرسيده بود و « كتاب فى
هامش
( 1 ) - رجوع شود به :Aldo Mieli : La Science arabe , p . 111( 2 ) -les Elemetns de geometrie( 3 ) -Fr . WoepcRe : l Algebre d Omar AlRhayyami , Paris , I 85 I( 4 ) - الفهرست چاپ مصر ، ص 395