فصل اول وضع سياسى و اجتماعى ايران از غلبهء عرب تا قيام يعقوب ليث صفار
وضع عمومى ايران مقارن ظهور اسلام
ظهور اسلام و بعثت پيغامبر اكرم ( در حدود سال 611 ميلادى ) و هجرت آن حضرت از مكه بمدينه ( 622 ميلادى ) مصادف بوده است با دوران پادشاهى خسرو دوم اپرويژ ( 590 - 627 م ) و جنگهاى وى با هرقل امپراطور معروف روم .
در اين ايام دو دولت نيرومند بيزانس ( بيزنطه ) و ساسانى بر قسمت اعظم دنياى متمدن آن عهد حكمروايى داشته و از ديرباز براى تسلّط بر عالم با يكديگر در جنگ بودهاند . جنگهاى ممتدى كه از عهد سلطنت خسرو اول انوشروان ميان روميان و ايرانيان آغاز شد ، و جز در فواصل كوتاهى از حدود سال 539 تا آغاز سلطنت قباد دوم بسر خسرو اپرويژ يعنى سال 628 ميلادى امتداد داشت ، هردو دولت بزرگ دنياى آن روز را خسته و فرسوده كرد . قتل عامها ، نهبها و غارتهاى بلاد رومى و ايرانى و مخارج هنگفتى كه از اين طريق بر دو دولت مذكور تحميل ميشد و تلفات سپاهيان و نظاير اين امور نيروى جنگى هردو طرف را بنهايت خستگى افگند و بضعفى عظيم دچار كرد . براى آنكه اوضاع ايرانرا از حيث نيروى جنگى و آشفتگى دربار به خوبى بدانيم بهتر آنست كه از زمان سلطنت خسرو اپرويژ تا آغاز حملهء عرب را باختصار مورد مطالعه قرار دهيم .
هنگامى كه خسرو اپرويژ بر تخت شاهنشاهى ساسانى جلوس كرد ايران دچار