تا حدود سال 285 بر كردستان و گاه تا حدود اصفهان و نهاوند نفوذ داشتند و با اطاعت از بنى العباس در آن نواحى فرمانروايى ميكردند .
بنى ساج از فرزندان يوسف بن ابى الساج ديوداد از سال 276 تا سال 319 در آذربايجان و گاه ارمنستان و زمانى تا حدود رى حكومت ميكردند .
خاندان حسنويه از سال 348 تا حدود سال 406 در كردستان و دينور و همدان و نهاوند حكومت ميكردند و اين خاندان را سلاطين آل بويه از ميان بردند « 1 » .
3 - وضع اجتماعى ايران در قرن چهارم و اوايل قرن پنجم
حكومتهاى ايرانى
دورهيى كه وضع سياسى آن را باختصار مورد مطالعه قرار دادهايم ، يعنى قرن چهارم و قسمتى از آغاز قرن پنجم كه بتسلّط سلاجقه بر ايران منتهى شد ، دورهييست كه در آن
هامش
( 1 ) - در نگارش اين فصل بموارد مختلفى از مآخذ ذيل مراجعه شده است :
تاريخ الاسلام السياسى و الدينى و الثقافى و الاجتماعى تأليف حسن ابراهيم حسن چاپ مصر ، ج 3 ظهر الاسلام تأليف مرحوم احمد امين چاپ مصر
كامل التواريخ ابن الاثير
تاريخ سيستان چاپ تهران
تاريخ بخاراى نرشخى چاپ تهران
ترجمهء تاريخ يمينى از ابو الشرف ناصح بن ظفر جرفاذقانى
تاريخ ابو الفضل بيهقى چاپ مرحوم دكتر غنى و آقاى دكتر فياض
تاريخ طبرستان ابن اسفنديار چاپ تهران بتصحيح مرحوم عباس اقبال
زين الاخبار گرديزى چاپ تهران
مجمل التواريخ و القصص چاپ تهران بتصحيح مرحوم ملك الشعراء بهار
روضة الصفا . جلد چهارم
طبقات سلاطين اسلام ترجمهء فارسى بقلم مرحوم عباس اقبال آشتيانى چهار مقالهء نظامى عروضى و حواشى آن از مرحوم محمد قزوينى
تجارب الامم ابو على مسكويه چاپ مار گوليوث
طبقات ناصرى منهاج سراج مجلد اول چاپ آقاى عبد الحى حبيبى