دوم از كتاب زنداوستاى خود ترجمه كرد و بر آن توضيحاتى نگاشت « 1 » . فصل ديگر اين كتاب يعنى فصل 35 در باب اصل و نسب كيانيان و فصل 31 در باب نواحى مهم ايرانشهرست كه مقرّ كيانيان بود . بر روى هم مطالب مهم تاريخى و جغرافيايى راجع بايران قديم در اين كتاب بسيارست . از كتاب بندهشن در ادبيات فارسى نيز اثرى برجاى مانده و آن در تاريخ سيستانست « 2 » كه در آن دوبار از كتاب مذكور سخن رفته است و نام آن باشتباه ناسخ « ابن دهشتى » آمده و اين تحريف بيقين نتيجهء تصرف نسّاخ بىاطلاعست .
شهرت بندهشن در اروپا و ترجمههاى متعدد اين كتاب نخست بوسيلهء آنكتيل دوپرون آغاز شد كه در سال 1771 ترجمهيى از آن را همراه زنداوستاى خود منتشر ساخت « 3 » .
ترجمههاى ديگرى نيز از اين كتاب بدست وسترگارد « 4 » و هوگ « 5 » و ونديشمن « 6 » و وست صورت گرفت . نسخهء كامل اين كتاب در سال 1908 بوسيلهء « اروارد تهمورث دينشاجى انكلساريا » با مقدمهيى بقلم « بهرام گور تهمورث انكلساريا » در بمبئى بچاپ رسيده است .
3 - داتستان دينيگ - اين كتاب در حدود 28600 كلمه دارد و يكى از كتب بزرگ و معتبر پهلويست كه در قرن نهم ميلادى تأليف شد و حاوى مطالب بسيارى راجع بامور دينى و روايات مربوط بآنهاست .
4 - ارداويرافنامه يكى از كتب مهم مذهبى مزديسنان و حاوى 8800 كلمه است و راجعست بكيفيت معراج ارداويراف از مقدسين دين زرتشتى و ديدن بهشت و دوزخ و انواع پاداشها و بادافراهها . تأليف اين كتاب ظاهرا در اواسط قرن نهم ميلادى صورت گرفته است و قديمترين نسخ خطى آن متعلق بقرن چهارم هجريست . كتاب ارداويرافنامه را زرتشت بهرام پژدو از شعراى قرن هفتم هجرى بشعر فارسى گردانده است . نخستين ترجمهء اين كتاب در اروپا بدست پوپ بسال 1816 صورت گرفت و در 1887 نيز بارتلمى « 7 » آن را بفرانسه ترجمه كرد .
هامش
( 1 ) -J . Darmesteter : Le Zend - Avesta : vol II Paris , I 892 p . 398 , 402( 2 ) - تاريخ سيستان چاپ تهران س 16 و 17
( 3 ) -Anquetil du Perron : Zend - Avesta , Paris , I 77 I , Vol . II , p . 343 - 422( 4 ) -Westergard( 5 ) -Haug( 6 ) -Winaischmann( 7 ) -M . A . Barthelemy