خالد بن يزيد بن معاويه ( م . 85 هجرى ) بنقل بعض كتب كيميا مبادرت كرد .
ماسرجيس ( ماسرجويه ) كتاب كناش اهرون الاسكندرانى « 1 » مشهور به اهرون القس را به عربى درآورد . ماسرجيس و پسرش عيسى تأليفاتى نيز در طب داشتهاند .
ابو يحيى البطريق از مترجمان آغاز عهد عباسى بود و در حدود 184 هجرى درگذشت . از ترجمههاى وى نسخهء كتاب الاربعهء « 2 » بطلميوس القلوذى در نجوم در دست است .
ابو زكريا يحيى بن البطريق مترجم عهد مأمون و در ترجمه ماهر و امين بود .
ترجمههاى او بفلسفه و طب اختصاص داشت و عدهيى از كتب ارسطو و ابقراط و اسكندروس طراليوس « 3 » را به عربى درآورد . وى بيشتر به حسن بن سهل برادر فضل بن سهل ذو الرياستين اختصاص داشت . از ترجمههاى مشهور او كه اكنون در دست است كتاب سرّالاسرار « 4 » منسوب بارسطو در سياست و تدبير مملكت ، رسالة فى الموت از ابقراط ، الآثار العلوية « 5 » از ارسطو ، كتاب الترياق « 6 » از جالينوس است .
حنين بن اسحق ( 149 - 264 ) از عيسويان حيره و بزرگترين مترجم كتب طب است كه كتابهاى بسيارى را از يونانى و سريانى به عربى درآورد و بسيارى از ترجمههاى او اكنون در دست است مانند كتاب طيماوس « 7 » افلاطون و قصهء سلامان و ابسال و كتبى از مجموعهء اثنى عشر ابقراط ( مانند : تقدمة المعرفة « 8 » ، طبيعة الانسان « 9 » ، الكسر و الجبر ، حانوت الطبيب مشهور به قاطيطيون ، افورسموس معروف به فصول « 10 » ، ابيذيميا « 11 » يا امراض الوافدة ، امراض الحادة و غيره ) و رسالاتى از مجموعهء ستة عشر جالينوس ( مانند فرق الطب « 12 » ، الصناعة الصغيرة ، و النبض للمتعلمين « 13 » ، التأتّى لشفاء الامراض ، الاسطقسّات
هامش
( 1 ) -Aaron d Alexandrie( 2 ) -Quadripartitum( 3 ) -Alexandros de Tralleis( 4 ) -Secreta Secretorum( 5 ) -Meteorologica( 6 ) -De Theriaca( 7 ) -Timaios( 8 ) -Pronostica ypocratis( 9 ) -Traite de la nature de l Homme( 10 ) -Aphorismus( 11 ) -des Epidemies( 12 ) -les sectes en medecine( 13 ) -De Pouls pour les eleves