ساعد السلطنه ديهء زخمهاى آنها را بدهد . » « 1 »
جمادى الاولى 1317 :
« خسرو گبر ، نذرى كرده بود كه روى قبر خواجه حافظ ، بقعهاى بسازد ، قريب صد تومانى هم به حاجى سيد على اكبر و ميرزا هدايت الله پيشنماز و بعضى از علما داده بود كه مانع از ساختن نشوند . بعد ، از آهن و تخته بقعه قشنگى مىسازد . حاج سيد على اكبر جمعيّتى برمىدارد مىبرد در حافظيه ، بقعه را خراب مىكند . حكومت ابدا درصدد مؤاخذه حاج سيد على اكبر برنيامده است ولى مردم خيلى به حاجى فحش مىدهند . « 2 »
« از قرار مذكور ، مظفّر نظام كه به اصطهبانات رفته بود لابد شده ، توپ بسته به شهر اصطهبانات ، خيلى جاها را خراب كرده و قريب بيست سى نفر هم كشته شدهاند . » « 3 » ( 29 رمضان 1317 )
« شخص خبّازى نان به سنگ كم فروخته بود به جناب سهام الدّوله عرض مىكنند ، مىفرستد او را آورده چوب زيادى مىزنند و او را مهار كرده در بازار مىگردانند . » « 4 » ( 30 ذيقعده 1321 )
مظالمى كه ذكر كرديم نمونه و نمو دارى بود از وضع قضايى و سازمان حكومتى و ادارى ايران قبل از استقرار مشروطيت . « 5 » »
ديگر مجاهدين راه آزادى و قانون
شيخ احمد روحى
روحى يكى از ترقىخواهان و اصلاحطلبان عصر ناصرى و از مشاهير ازليان و داماد ميرزا يحيى نورى معروف به صبح ازل و مترجم كتاب حاجى بابا از انگليسى به فارسى و ژيل بلاس
( Gil Blas )
از فرانسه به فارسى است و يكى از تأليفات مهم او هشت بهشت است كه كتاب مبسوط مفصلى است ،
هامش
( 1 ) . همان كتاب ، ص 437 .
( 2 ) . همان كتاب ، ص 582 .
( 3 ) . همان كتاب ، ص 596 .
( 4 ) . همان كتاب ، ص 731 .
( 5 ) . مواردى كه ذكر كرديم به پيشنهاد دوست و همكار فاضل ارجمند آقاى حسين شهسوارانى ، از كتابخانه خصوصى آقاى دكتر سهيدى رئيس محترم بيمارستان سارى استنساخ و نقل گرديده است .