1 - از 1833 تا 1845 دايرة المعارفى بنام دايرة المعارف « دژان دوموند » « 1 » كه مجمع فرهنگى بود در 22 جلد منتشر شد .
2 - از 1846 تا 1851 دايرة المعارفى در 30 مجلد و دوازده جلد تكميلى در اختيار علاقمندان قرار گرفت .
3 - در قرن نوزدهم يعنى از 1836 تا 1859 دايرة المعارف ديگرى در 75 مجلد منتشر گرديد .
4 - بعد از چندى دايرة المعارف يا « ديكسيونر لاروس » از 1866 تا 1876 در 15 مجلد قطور بضميمهء دو جلد تكميلى « 2 » چاپ و منتشر شد .
5 - از 1885 تا 1892 دايرة المعارفى در 31 مجلد زيرنظر مارسلن برتولو « 3 » در اختيار علاقمندان قرار گرفت .
6 - در عصر ما ، سنت تنظيم دايرة المعارف را نويسندگان لاروس « 4 » جديد ادامه دادند . نخست از 1896 تا 1904 لاروس بزرگى در 7 مجلد منتشر كردند .
7 - در قرن بيستم دانشمندان فرانسه با تهيه مقدمات از 1960 تا 1962 موفق شدند بيست مجلد ( گراند لاروس ايلوستره ) در اختيار اهل علم قرار دهند .
در روسيه قبل از انقلاب ، دايرة المعارفى در 82 جلد در « سن پترزبورگ » بين سالهاى 1891 تا 1904 منتشر گرديد . بعدا متممى در چهار مجلد بر آن مجموعه افزوده شد كه گردآورى و تأليف مطالب آن از 1901 تا 1907 به طول انجاميد .
پس از انقلاب اكتبر 1917 عدهاى از دانشمندان به تأليف دايرة المعارفى جديد در ده مجلّد در مسكو مشغول شدند ( از 1928 تا 1932 ) كه در حقيقت تلخيصى از دايرة المعارف مشروح قبلى بود » « 5 »
غير از دايرة المعارفهاى عمومى كه شامل تمام دانشهاى بشرى است ، امروز به همت علما و پژوهندگان ، در هريك از رشتههاى مختلف فرهنگ و دانش ، دايرة المعارفهائى تأليف و تصنيف شده كه از آن ميان مىتوان به دايرة المعارفهائى كه در رشتههاى ادبى ، كشاورزى ، تاريخى ، جغرافيائى ، طبى ، هنرى ، داروئى ، موسيقى و جز اينها نوشته شده
هامش
( 1 ) .des gens du mond.
( 2 ) .juplement.
( 3 ) .Marcelin Berthelot.
( 4 ) .Nauveau Larousse.
( 5 ) . ترجمه و تلخيص از لاروس بزرگ فرانسه جلد چهارم صفحه 527 ستون سوم .