توضيحى پيرامون معتقدات و روشها و بعضى اصطلاحات اهل تصوف
اصطلاحات اهل تصوف
استاد فقيد ملك الشعراى بهار ، پس از ذكر مقدّمهيى ، بعضى از اصطلاحات اهل تصوّف را توضيح مىدهد :
به نظر استاد ، بهار علت اساسى تصوّف حسّ غيرت و رشك است ، « غيرت » يعنى عدم رضايت از اينكه كسى ديگر ، از آنچه حق ماست ، بدون اعتنا كردن به ما ، بهرهمند گردد . رشك هم شبيه به اين است و آن نوعى از حسد است ، يعنى ديگرى داراى چيز يا چيزهائى باشد كه ممكن بوده يا هست كه ما داراى آن چيز باشيم ، علت و پايهء اساسى اختلاف بشرى از آغاز تاريخ همين بوده و پيشوايان و حكما ، جمعى با مبارزهء مثبت و برخى با روشهاى منفى براى مبارزه با ظلم و تبعيض بپاخاسته و راهها و عقايدى ابراز كردهاند .
پيروان مبارزهء منفى سعى كردهاند كه تا با ايجاد « حسّ گذشت و بىاعتنائى به دنيا و مال و جاه و زن و زر . . . » مردم را از مبارزه بازدارند و آنان را دلشاد و راضى نگهدارند ، مبناى بسيارى از اديان قديم نظير دين برهمائى و بودائى و دين مسيح و مذهب مانى ، ترغيب مردم به قبول اين افكار بود ، و حتّى در مذهب مانى ، برگزيدگان قوم از داشتن زن و خانه و لباس ( زياده از يكدست ) و حتى اقامت بطور دايم در يك محلّ ممنوع بودهاند .
بعضى سعى كردهاند كه اسلام را كه از راه تبليغ به توحيد و به كمك شمشير گسترش يافته و كم و بيش هدف سياسى و اجتماعى نيز داشته است ، پيرو مكتب