شوروى و ايران وجود آهن فراوان را در ايران به ثبوت رسانيد .
زغالسنگ
معادن زغالسنگ در دامنهء جبال البرز فراوان است : در لار ، جوشقان و درفشند معادن فراوان زغال ديده شده . بنابر آزمايشى كه يوحن
( Iohn )
در وينه به عمل آورده است ، زغالسنگ ايران 4 / 9 درصد آب 3 / 1 درصد خاكستر و 76 درصد زغال خالص ( كوك ) دارد . املاح و معادن نمك در ايران فراوان است ؛ در دهكده قراقوج نزديك نيشابور ، در نقاط مختلف آذربايجان مخصوصا درياچه رضائيه و در مناطق مركزى و جنوبى ايران مخصوصا درياچه نيريز نمك بسيار است . كارشناسان از وجود معدن طلاى سفيد و معدن نقره و جيوه و گوگرد و زاج و سرب در مناطق گوناگون ، سخن گفتهاند . كرزن مىنويسد كه در زمان او در حوالى سال 1310 عايدات ساليانه دولت از اجارهء معادن و ماليات معادن بيشتر از 15 هزار ليره نبوده و قريب 6 هزار ليره آن هم از معادن فيروزه نيشابور حاصل مىشده و چون وجه اجاره و ماليات معادن به غير از فيروزه نيشابور ، تقريبا يكخمس عايدات خالص و خرج دررفته است ، مىتوان تخمين نمود كه تمامى عايدات معادن ايران از پنجاه هزار ليره نمىگذرد ، درصورتىكه قيمت ذاتى معدنيات و مخصوصا سرب و آهن و زاج و نيكل كه هنوز دست نخورده است به ميليونها ليره بالغ مىشود . » « 1 »
هامش
( 1 ) - ر . ك : گنج شايگان ، پيشين ، از ص 70 تا 76 .