كه الى اليوم تمام شده استاد 1 ، شاگرد 3 .
كاركنان مدرسهء مجمع الصنايع و خارج از مجمع جملگى مشغول كارند و آنى غافل نمىباشند و همگى به دعاى دوام دولت ابدات جاويد عدت حضرت اقدس همايون شهريارى اشتغال دارند .
بر نقاشان كتاب الف ليله بسيار جا تنگ مىباشد ، به واسطهء آنكه نقاش زياد شده و علاوه يك حجره هم به جهت مذهب و صحاف گرفته شده . . . » « 1 »
تلاش در راه صنعتى شدن ايران
عدهاى از سرمايهداران و متمولين ايرانى را بر آن شدند كه قسمتى از دارايى و يا سرمايهء خود را در راه صنعتى شدن ايران به كار اندازند ؛ بهاينترتيب ، در سال 1275 ، كارخانه ريسمانريسى و در سال 1276 كارخانه تفنگسازى در تهران داير شد . كارخانهء شكرريزى در مازندران و كارخانهء كاغذسازى و چلواربافى در نزديكى تهران و كارخانهء بلورسازى در حدود 1285 در نزديكى تهران به كار افتاد . علاوهبراين ، كارخانهء چينى - سازى ، شمعريزى ، كاغذگرى و كارخانجات جبهخانه در تهران و كارخانهء نساجى در اصفهان و كارخانهء ابريشمتابى در گيلان و كارخانهء گاز و كارخانهء قند و كارخانهء كبريت - سازى و كارخانهء ريسمانريسى و كارخانهء پنبهكارى و كارخانهء چراغ برق در چند شهر و كارخانهء آجرپزى و چلواربافى و صابونپزى در تهران و ساير شهرستانها به كار افتاد . ولى راجع به تأسيس و ايجاد اين كارخانهها ، اشخاص بصير و آگاه ، مطالعه و تحقيق كافى نكرده بودند ، بههمينعلت از آنهمه كارخانه جز معدودى باقى نماند و بقيه پس از چندى در نتيجهء دور بودن يا فقدان مواد خام ، گزافى كرايهء حملونقل و مواد اوليه و يا نداشتن متخصص و كارشناس و يا در نتيجهء رقابت كشورهاى صنعتى و عدم حمايت دولت از صنايع داخلى ، از كار و فعاليت بازماند و مقدارى از ثروت و سرمايهء مردم بىجهت از بين رفت . علاوهبراين ، شركتها و كمپانيهايى به همت عدهاى از ثروتمندان ايران تشكيل شد ، ولى از آنجايى كه مؤسسين و بنيانگذاران اين شركتها ، برنامه و سازمان صحيحى نداشتند و گردانندگان شركتها غالبا نفعپرست و نزديكبين بودند ، حيات اقتصادى اين شركتها چندان نپائيد و پس از چندى منحل يا ورشكست شدند ؛ علاوه براين ، در طى يك قرن اخير ، امتيازات چندى به شركتها و مؤسسات داخلى و خارجى داده شد : از جمله امتياز راهسازى در شمال كه در سال 1310 از طرف ناصر الدينشاه به -
هامش
( 1 ) - نقل از : مجلهء يادگار ، سال چهارم . شماره 9 و 10 ، ص 67 به بعد .