اعراب در قرن دهم ميلادى آن را به كشور اسپانيا آوردند - پنبهء مشرق از راه ونيز به اروپا مىآمد و مواد رنگين ذيقيمت را از آسياى صغير وارد مىكردند ، ليكن به تدريج اين مواد جاى خود را به مواد رنگى محلى از قبيل زعفران و روناس و وسمه دادند ؛ اختراع ماشين ، پيچيدن نخ ابريشم به قرقره و سپس اختراع چرخ نخريسى و بالاخره انتشار روزافزون دستگاه بافندگى چنان تنزلى در قيمت پارچه به وجود آورد كه از آن پس حتى دهقانان نيز مىتوانستند ملبوس فراوان داشته باشند . » « 1 » روش آرايش موى زنان ، به تقليد زنان ظريف چينى از قرن پانزده در اروپا متداول شد .
مصنوعات : شرح تمام ابزار و آلات مختلفى كه در اين دوره ساخته شده است ، ممكن نيست ، آنچه مسلم است استفاده از چرخ دستى يا چرخ خاككشى دستى كه به غلط ابداع آن را به پاسكال نسبت مىدهند ، از ثلث آخر قرن سيزدهم معمول بوده است .
شيشهسازى
« با اينكه استعمال شيشه در روم بسيار متداول بوده ، از قرن سيزدهم به بعد ، اين صنعت در اروپا حيات نوين خود را آغاز كرد . بين سالهاى 1207 و 1497 در فرانسه 25 كارگاه شيشهريزى وجود داشت كه از آن جمله اولين كارخانهء تهيهء بطرى در فرانسه است . شيشههاى اين دوره ، خشن و كمتر حاكى ، ماوراء بود با اينحال انقلابى در منازل ايجاد كرد ، مردم از اين پس به جاى پارچههاى روغنآلودى كه در پنجرهها قرار مىدادند ، شيشه به كار مىبردند و اولينبار بود كه آدمى از پس آن ، جهان را به روشنى مىديد ، از همين اوقات نوعى عينك درشت اختراع شد كه موجب علاج چشمان نزديكبين بود و مىتوان اين اختراع را به حدود سال 1280 منسوب كرد ، انتشار شيشه و استفادهء از آن بعدها به اختراع دوربينهاى نجومى و ميكروسكپ نيز كمك كرد .
غير از شيشهسازان ونيزى كه شهرت جهانى داشتند ، شيشهسازان فرانسوى نيز در اين فن مهارت بسيار نشان دادند ، ساختن شيشهبندى كليساهايى كه به سبك « گوتيك » ساخته بودند و ابداع شيشههاى كوچك رنگين و شيشههايى كه در كليساى نوتردام در پاريس و كليساهاى شارتر
( Chartres )
و بورژ
( Bourges )
به كار رفته ، معرف پيشرفتى است كه در فن شيشهسازى فرانسويان در دورهء قرون وسطا پديد آمده است .
مينياتورسازان ، تذهيبكاران و صحافان اين دوره حاضر بودند كه ماهها و حتى سالها وقت خود را صرف تزيين و تجليد كتاب واحدى كنند ، علاوهبراين در زمينهء نقاشى روغنى و گراورسازى روى چوب نيز پيشرفتهايى حاصل شد . به عقيدهء پير روسو :
هامش
( 1 ) - پير روسو ، تاريخ صنايع و اختراعات ، ص 127 .