ترغيب و تشويق مىنمودند ، شجاع نويسندهء انيس الناس در مقام خيرخواهى در باب تربيت فرزند به پدران و مادران توصيه مىكند كه فرزندان خود را « صنعتى از صنايع كه متعلق به كسب معاش باشد بياموزند ، آنچه از اجرت آن صنعت حاصل مىشود ، به معاش او صرف گردانند و آن دخل به خرج او كنند تا حلاوت اكتساب و لذت آن بيابد و در آن كار ماهر گردد و در طلب معيشت و تكفل امور آن قادر باشد . چه اكثر اولاد اغنيا چون به ثروت و غنا مغرور باشند ، از صناعات و آداب آن محروم مانند و بعد از انقلاب روزگار ، و حوادث ايام به درويشى و مذلت افتند و محل ترحم دوستان و شماتت دشمنان گردند كه حرفة المرء كنزه » « 1 » هنر مرد ، گنجينهء اوست .
موقعيت صنعتى يزد
جوزافا باربارو كه در عهد اوزون حسن به ايران آمده است ، در - بارهء يزد چنين مىنويسد : « حصار پيرامون اين شهر 5 ميل است و داراى حومهاى بسيار وسيع است ، مردم همه به نساجى و بافتن پارچههاى گوناگون ابريشمين سرگرمند و ابريشم را از استرآباد و از رى و از نواحى جغتاى و از راه درياى باكو ( درياى مازندران ) وارد مىكنند ، يزديان با كار و كوشش خود مقدار زيادى از اين پارچهها را به هند و ايران و جغتاى و چين و ماچين و بخشى از ختا و به روسيه و تركستان صادر مىكنند ، كسانى كه پارچههاى ابريشمين ، خوب و خوشبافت سوريه را مىخرند ، اگر بروند يزد ، پارچههاى ابريشمين يزد را برمىگزينند . . . مىگويند شهر يزد هر روز به دو خروار ابريشم نياز دارد . . . » « 2 »
به حكايت تذكرة الملوك « . . . كسى كه پارچههاى اعلا مىبافد ، مانند قطنى و زربفت ، شعرباف ناميده مىشود و شعربافخانه همان كارگاه شعربافى است . « مشرف « 3 » شعربافخانه مبلغ پانزده تومان مواجب و يك تومان رسوم كه جمع مىشود ، سى و سه دينار و دو دانگ رسوم داشته است . » « 4 » ( رسوم يعنى مواجب و مقررى )
تأثير هنر ايران در روم شرقى
به عقيدهء تالبوت رايس : « از نظر تاريخ هنر ، ميراث ايران براى دنياى بيزانس
هامش
( 1 ) - ر . ك : انيس الناس ، پيشين ، ص 234 .
( 2 ) - ر . ك : سفرنامههاى ونيزيان ، پيشين ، ص 82 .
( 3 ) - ناظر و مسئول
( 4 ) - ر . ك : تذكرة الملوك ، به كوشش دبيرسياقى ، ص 53 .