تنبيه مىكنند ، من خود مجازات يكى ازينگونه مقصران را به چشم ديدم : هنگامى كه ما در ايران بوديم يك تن از سرداران ايران به نام « پير قلى بيك » كه با شاه عباس منسوب بود ، خواست به يكى از غلامان جوان او دستدرازى كند و پول گزافى نيز به آن غلام وعده كرده بود ولى غلام راضى نشد و آن راز را به شاه خبر داد . شاه عباس پير قلى بيك را احضار كرد و به آن پسر فرمان داد تا در حضور وى با شمشير گردنش را بزند . . . » تاورنيه هم كه در زمان شاه عباس دوم در ايران بود ، مىنويسد : « . . . قهوهخانهها مركز عشقبازى با جوانان زيبا بود ، در آنجا جوانان خوبروى گرجى از ده تا 16 ساله با لباس - هاى دلانگيز و اطوار خاص خدمت مىكردند . . . اما خليفه سلطان وزير اعظم شاه عباس دوم آن پادشاه را مجبور كرد كه از اين كار ناپسند جلوگيرى كند . . . از آن پس ديگر در قهوهخانهها ، خبرى از جوانان خوبروى نيست و مردم به قهوه خوردن و شطرنج باختن و شنيدن گفتار درويشان و ملاها و قصهگويان وقت مىگذراندند . . . در ايران و ديگر ممالك شرقى ، به حكم مقررات اجتماعى و سنن رايج زنان فاحشه همواره با انواع بدبختى و محروميت روبرو مىشدند درحاليكه در جهان مسيحيت وضع تا اين حد به زيان فواحش نبود . . . » « 1 »
شاردن مىگويد كه من در تبريز و ايروان قهوهخانههاى بزرگى ديدم كه پر از پسرانى بود كه خويشتن را به مانند زنان روسپى عرضه مىداشتند و حتى شاه عباس دوم ، طفلى زيبا را به قهوهچى سپرد و پسر بر اثر تجاوزى كه به او شد به قهوهچى حمله برد و او را زخمى كرد ولى شاه به جاى تنبيه متجاوز و قهوهچى ، دستور داد شكم بچه را پاره كردند . . . » « 2 »
مورخ عصر شاه عباس مىنويسد كه پيش از شاه عباس « فواحش را رواج و رونق تمام به هم رسيده و در حجرات خانات و محلات به شغل مقرر . . . اشتغال داشتند . . . جمعى كثير از آنان گرد آمده هريك مبلغى خطير بهعنوان ترجمان مىرسانيدند . . . » « 3 »
شاردن نيز گويد : « مشعلدارباشى ناظر و حامى اماكن فساد و نوازندگان و شعبده - بازان بود و ماليات آنان را دريافت مىداشت . . . » « 4 » خدمتگزاران قهوهخانهها ، گرجى بچههاى ده تا 16 سالهاى بودند كه به طرز شهوتانگيزى پوشاك به تن مىكردند و زلفان آنان به مانند دختران بافته شده بود ، اينان را به رقص و نمايش و سرودن هزار داستان
هامش
( 1 ) - ر . ك : زندگى شاه عباس اول ، پيشين ، ج 3 ، ص 55 - 63 .
( 2 ) - ر . ك : سفرنامهء شاردن . پيشين ، ج 7 ، ص 257 .
( 3 ) - ر . ك : عباسنامه ، پيشين ، ص 72 .
( 4 ) - سفرنامهء شاردن ، ج 8 ، ص 259 .