تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 340

مساهمون:

ص٣٤٠
بكارت اهميت ويژه‌يى پيدا كرد و مقام زن از آنچه محمد ( ص ) و اسلام اعلام كردند به تدريج تنزل كرد و دنياى زن از دنياى مرد جدا گرديد ، زن به درون خانه خزيد و ارزش و شرف و نجابت زن به باكرگى و خانه‌نشينى ارتباط پيدا كرد . يك ضرب المثل معروف كه تا نيمه‌هاى قرن بيستم در فلسطين شيوع داشت مىگويد : « زن من هيچگاه خانه را ترك نكرد ، تا اينكه بيرون برده شد ( يعنى مرده‌اش را بيرون بردند . ) السعداوى مىنويسد : « من خود از مادرم شنيدم كه دربارهء مادربزرگم مىگفت كه او در عمرش دوبار بيش از خانه بيرون نشد ، يكى آنگاه كه از خانهء پدر به خانهء شوهر رفت و ديگربار وقتى كه از خانهء شوهر به سوى « گور » شتافت و در هردو مورد هيچ جزء بدنش آشكار نبود . » « 1 » بىتوجهى به مقام و موقعيت اجتماعى زن در بعضى جوامع اسلامى تا آنجا پيش رفت كه حتى متفكران و صاحبنظران عالم اسلام به پيروى از سنت عمومى ، همواره به مردان توصيه كرده‌اند كه در دام فريب و سحر زنان گرفتار نشوند . از جمله ابن مقفع مىگويد : « بدان كه يكى از خطرناكترين چيزها براى دين ، نابودكننده‌ترين براى جسم ، برباددهنده‌ترين براى مال ، زيان‌بارترين براى خرد ، لغزنده‌ترين براى سلحشورى مرد ، زايل‌كننده‌ترين براى جلال و وقار او « تسليم به عشق زنان » شدن است . علاقه و گرايش مردم عرب به داستانهاى شهوى « هزار و يكشب » معرف محروميتهاى جنسى آنان است ، اين داستانها با اخلاق و قوانين متعارف حاكم بر جامعه متعارضند ؛ به - همين مناسبت به زنانى برمىخوريم كه به راحتى با معشوقان و بردگان خويش رابطه برقرار مىكنند ، به شوهر خود خيانت مىورزند ، و دختران باكره‌يى مىبينيم كه پنهانى با عشاق جوان خود ديدار مىكنند ، و مردانى كه زنان خود را ترك مىكنند و با معشوقه‌هاى خود به عياشيهاى شبانه مىپردازند و تمامى اينان براى وصول به هدف ، روشهايى چون : دروغ ، حيله ، خدعه ، خيانت و فرار و غيره را به‌كار مىگيرند ، شك نيست كه اين وقايع داستانى ، دقيقا منعكس‌كنندهء تمايلات عميق مستتر در ضمير هر انسانيست كه در شرايط يك جامعهء منضبط و محدود به‌سر مىبرد و در برابر هر قدمى كه براى ارضاى اين غرايز برمىدارد با انواع موانع ، عرفى و اخلاقى و قانونى روبرو مىشود ، چنين فردى به ناچار آرزوهاى سركوفتهء خود را در داستانهاى هزار و يكشب مىيابد و به آنها پناه مىبرد . » « 2 » وضع رقت‌بار زنان در جوامع عرب و اسلامى پس از انقلابات اجتماعى غرب و دگرگون شدن موقعيت نسوان در ممالك پيشرفتهء اروپا ، مورد توجه صاحبنظران جهان اسلامى
هامش
( 1 ) - همان كتاب ، ص 258 . ( 2 ) - همان كتاب ، ص 261 .