2 - در دسترس بودن ترياك و دارو نيز عامل مهمى است و شايد بتوان گفت به محض آنكه توزيع و فروش دارو با دشوارى روبرو شود ، از تعداد معتادان كاسته مىشود .
3 - فشارهاى اجتماعى ، يعنى ديكتاتورى ، اختناق و زور و ستم ، مىتواند در ايجاد و تشديد اعتياد سهمى مهم داشته باشد .
4 - مشكلات طبى - گاه ميسر نبودن امكانات پزشكى موجب « خوددرمانى » مىگردد و گاه مبهم بودن بيماريها مانند افسردگى موجب مىشود كه شخص به الكل و مواد افيونى پناه ببرد ، در مملكت ما سالهاى دراز است كه كشيدن ترياك براى رفع نارسايى جنسى ، مرض قند ، فشار خون و ناراحتيهاى قلبى و عصبى توصيه مىشود .
5 - نقش قوانين براى مبارزه با اعتياد نيز مهم است ، چه احتياج و اعتياد به اين داروى مهلك ، ممكن است ، دزدى و فحشاء را در بين معتادين رواج دهد ، لذا قوانين جدى و قاطع در اين موارد مؤثر است - اعتياد از نيروى فعال كشور به طرزى وحشتآور مىكاهد و هزينههايى را به سازمان بهداشتى و درمانى كشور تحميل مىكند .
6 - علاوه بر قوانين ، براى مبارزه با اعمال نابهنجار ، مىتوان از عوامل فرهنگى ، آموزش و پرورش و تعليمات و تبليغات اجتماعى و سياسى سود جست .
وضع قوانين متناسب با شرايط اجتماعى از تعداد معتادان مىكاهد ، چنان كه قانون منع كشت خشخاش و شدت عمل با معتادين درگذشته ، حدود يك ميليون از تعداد معتادان كاست . » « 1 »
بهكار بردن مكرر بسيارى از داروها ، به شيوههايى چون خوردن ، دود كشيدن ، بر پوست ماليدن و تزريق كردن موجب اعتياد مىشود ، داروهاى سستىآور يا مخدر مانند الكل ، ترياك و مورفين و هروئين و حشيش و « مارىجوآنا » و « ال . اس . دى » و داروهاى شورانگيز و مهيج مانند كافهاين و كوكااين و نيكوتين و جز اينها ، به انسان زيان جسمى و روانى مىرساند و موجب شور جنسى كاذب شده ، به دستگاه تناسلى و دستگاه گوارش لطمه مىزند . با توجه به تلاشى كه محافل امپرياليستى و ارتجاعى ايران بهطور مستقيم و غيرمستقيم براى منحرف كردن نسل جوان بهكار مىبرند ، بر مليون و آزاديخواهان و اصلاحطلبان واجب است حتى - الامكان ، تفننها و تفريحات سالم ، مخصوصا ورزش بدنى را ( با ايجاد ميدانهاى گوناگون ورزشى در محلات و مناطق مختلف ) در اختيار عموم ، مخصوصا نسل جوان قرار دهند ، اگر سابقا طبقهء حاكم به قصد بازداشتن جوانان از مبارزه و فعاليتهاى سياسى و اجتماعى ، مىكوشيد با ترويج سبكسرى ، ولنگارى ، بىتفاوتى و شهوترانى و پولپرستى و مقامطلبى ، آنان را به ناتوانى جسمى ، روحى و فكرى بكشاند ، اكنون بايد بكوشيم تعليمات اجتماعى و سياسى را
هامش
( 1 ) - ر . ك : مجله بازتاب ، پيشين ، ويژه اعتياد . شماره 3 پائيز 1359 . ص 10 به بعد .