حلل ( يعنى زيورها ) ، آراسته با مردان اجنبى دست هم گرفته و دست به كمر انداخته و در مجمع هزار نفر به رقص و وجد مىآيند صدق اللّه العلى العظيم : كل حزب بما لديهم فرحون ؛ عنقريب اين عادت به اهل عثمانى زودتر و به اهالى ايران قدرى ديرتر سرايت خواهد كرد ، يك نكته از اين معنى گفتيم و همين باشد ، در ميان زنها كه مىرقصيدند ، يكنفر مادر و دختر يهودى بود ، دخترش زنجير نقره در كمر داشت و زيادتر از اهل اروپا مىرقصيد ؛ گفتم در مذهب يهود با آن سختى كه در مذهب دارند ، اين اعمال كه سر و سينه باز باشد ، خلاف شرع است ؛ گفت : حالا آنها هم « سىوىلىزه » ( متمدن ) شدهاند ، هرچه نوشتهاند حق است در ايران بلكه تمام آسيا ، زنها هر هفت « 1 » نهاده با روى گشاده در كوچه و بازار حركت خواهند كرد و لم يبق من الاسلام الا اسمه و درس رسمه ( از اسلام جز اسمى نماند و رسم آن متروك شود ) نماز و روزه و حج به تدريج فراموش خواهد شد .
مىخندد روزگار و مىگويد چرخ * بر طاعت و بر نماز و بر روزهء ما
و عقد نكاح را براى شهرت و صلاح حفظ خواهند نمود و اطفال را كه لب از شير شستند ، به تعليم زبان فرانسه خواهند گذاشت ، خواندن قرآن چنان منسوخ شود كه اگر كسى احيانا بخواهد ياد بگيرد ، بايد به حجاز و مدينه برود . . . تا از پردهء غيب چه درآيد . . . سنه 1292 مطابق با سنه 1876 مسيحى . . . » « 2 » بطلان اين پيشبينيهاى كودكانه امروز بر همگان آشكار است
عيش و تفريح ناصر الدينشاه
ناصر الدينشاه ، ضمن نامهيى به معير الممالك مىنويسد : اولا براى شب عيد مولود ما ، اهل طرب را كلا روانهء اردوى « كلهكيله » بكن و آن رقاص ساوجى را هم كه خانزاده مىگويى ، همراه اهل طرب بفرست ، اگر رقاصى هم نداند ، همانقدر با اهل طرب باشد براى عيش و سر جنباندن محقق بهكار مىخورد ، اما لباس رقاصى بسيار قشنگ لازم دارد ، بده زود بدوزند ، از قرارى كه مسموع شد مادر زن غلامحسين قارچى هم خوب شيطانست ، حتم او را هم همراه اهل طرب روانه كن بيايد ؛ دايره و دنبكها و اسباب طرب را هم كوك و پاكيزه بده بار مالهاى قوچان بكنند كه از اين گردنه و كتل سلامت بگذرد ، خودت هم تا پاى گردنه ، حضرات را همراهى بكن - در شهر هم ، شب عيد ، نقارخانه بزنند ، نقارهچىها را لباس پاكيزه بپوشان ، كريم شيرهاى را اهل اردو مشتاقند . . . » « 3 » ببينيد ناصر الدينشاه كه در طول حكومت 50 سالهء خود كمترين توجهى به امور اجتماعى ، اقتصادى و سياسى كشور نشان نمىداد ، چقدر به تفريحات و خوشگذرانيهاى شخصى علاقه داشت .
هامش
( 1 ) - هفت نوع آرايش كرده .
( 2 ) - يحيى آرينپور ، از صبا تا نيما ، ج اول ، ص 146 - 165 .
( 3 ) - نقل از مجله يغما ، ارديبهشت 29 ، ص 79 .