لباس زنان پوشند ؛ همچنين پوشيدن لباس مردان بر زنان حرام است ، بهترين رنگها براى لباس ، رنگ سفيد ، زرد ، سبز و بعد از آن سرخ كمرنگ و كبود عدسى است . . . » « 1 »
آبيارى : « ديبايى است مخطط و راهراه ، لطيف و نازكبافته و بهترين آن آبيارى كافورى بوده است . » « 2 »
نرمدست و قطنى و خارا و جبر * بر دو آبيارى و محفى آشكار
نظام قارى
در دوره زنديه ، در وضع لباس مردان و زنان تغيير كلى پديد نيامد .
لباس كريمخان
كريمخان زند ، بر خلاف پادشاهان در لباس تكلف نمىكرد ، ماهى يك مرتبه به حمام مىرفت و تمام لباس خود حتى كفش را عوض مىكرد ، لباس چيت ناصر خانى مىپوشيد ، يا اطلس قطنى ، عبايى به دوش مىكرد ، استعمال جيقه و جواهر نمىكرد ، شال سر و كمر او كهنه ، بلكه گاهى مندرس بود . » « 3 »
كلاه و لباس در عهد زنديه
بهطوركلى لباس مردم ايران برحسب موقعيت اجتماعى آنها فرق مىكرد ، طبقات مرفه در زمستان پوستينى يا عبايى كه با پوستهاى گرانقيمتى آستر مىشوند ، مىپوشيدند . كسى كه مىخواست براى كار ، راحت و آزاد باشد عبايى بدون آستين مىپوشيد .
« ايرانيان سدهء دوازدهم هجرى ، مانند همهء دورههاى گذشته خود ، زينتآلات را دوست مىداشتند و تا جايى كه مىتوانستند خود را مىآراستند بر انگشتان انگشتريهاى متعددى داشتند و از گردن خود زنجيرى زرين يا سيمين مىآويختند . . . گاهى بر اين زنجيرها ، مهر يا نشان يا ساعت و ديگر چيزهاى گرانبها ، آويخته مىشد گاهى سكههايى كه براى زينت بهكار مىرفت و كمربندها و نشانها ، به سنگهاى قيمتى ، مرصع بودند . ثروتمندان و مردان بزرگ ،
هامش
( 1 ) - شيخ عباس قمى ، حلية المتقين ، ص 19 ( به اختصار ) .
( 2 ) - لغتنامه دهخدا ، پيشين ، ص 959 .
( 3 ) - بعضى حالات كريمخان زند . مجله يادگار . سال دوم ، شماره 7 ، ص 61 .