راههاى قاطررو قاطر و اسب ، و در راههاى پيادهرو كه روىهمرفته چندان اهميتى ندارد ، قاصد مىرود . . . راههاى گارىرو 692 فرسخ طول دارد و راههايى كه با اسب و قاطر پيموده مىشود ، 1044 فرسخ طول دارد . راههايى كه به توسط قاصد پيموده مىشود ، 582 فرسخ طول دارد . » « 1 »
در عرض سال ( 31 - 1330 ) روىهمرفته 041 / 462 فرسخ ( 2883140 كيلومتر ) و در سال ( 32 - 1331 ) ، 440 / 496 فرسخ در ايران پست راه پيموده است . تا سال ( 32 - 1331 ) اداره پست ايران داراى 198 دفتر و 15 شعبه و 263 منزل و 2370 اسب و 632 عرابه ( درشكه و كالسكه و دليجان و گارى ) و 260 سوار ( قاصد غلام ) بوده است . عايدات و مخارج ادارهء پستخانه در سالهاى اخير از قرار زير است : سال 30 - 1329 عايدات 50 / 3418040 ، مخارج 50 / 421 / 117 / 3 ، عايدات خالص 00 / 619 / 300 . راههاى عمدهء پستى عبارت است از راه تهران به رشت ، تهران به مشهد ، تهران به تبريز ، تهران به كرمانشاهان ، تهران به همدان ، تهران به شيراز ، اصفهان به كرمان ، مشهد به عشقآباد ؛ دفترهاى پستى در نقاط مهم همهروزه كاغذ مىدهند و مىگيرند . ولى در نقاط ديگر عموما قبول و توزيع مكاتيب منحصر به همان روز رسيد و حركت پست است . از تهران عموما پست هفتهاى دو مرتبه براى نقاط مهم حركت مىكند .
تعرفه پستى در داخله
: كاغذ ، سيصد دينار و براى هرمثقال زايد وزن سه شاهى . ورقه پستى ، صد دينار .
مطبوعات ، صد دينار هردو مثقالى .
نمونهء تجارتى ، صد دينار هردو مثقالى .
بستهء پستى ، برحسب بيمه و مسافت از ده شاهى تا سه قران .
پست خارجه ، از بنادر مهم بحر خزر هفتهاى دوبار ، و در زمستان يك بار به اروپا حركت مىكند ، و در جنوب از بنادر مهم خليجفارس از راه بمبئى ، هفتهاى يكبار به هند و اروپا مىرود .
تعرفهء پستى ايران با ممالك خارجى كه جزو اتحاديهء عمومى پست بين المللى هستند ، از قرار زير است :
تعرفهء پستى خارجه :
كاغذ ، سيزده شاهى براى هر 15 گرم .
ورقهء پستى ، شش شاهى .
مطبوعات ، سه شاهى براى هر 50 گرم .
كاغذ سفارشى ، بيست و شش شاهى .
مدت معمولى رسيدن پست به اروپا ، از تهران به برلين يازده روز ، از رشت به برلين نه روز ، از
هامش
( 1 ) . محمود محمود ، تاريخ روابط سياسى ايران و انگليس ، پيشين ، ص 189 .