امپراتور چين به عنوان الغ بيك فرستاد ، در تاريخ عمومى چين موجود است . مصنوعات چينيان از قرن 15 به خارج صادر گرديد . مخصوصا ظروف چينى از وهلهء اول شهرت يافت . الغ بيك يكى از كاخهاى زيباى خود را . . . با مصنوعات چينى مزين كرده بود . الغ بيك در زمستان سال 1421 م . در بخارا سفراء ويژهء تبت را به حضور پذيرفت . ولى از هدفهاى آن هيأت و نحوهء پذيرايى اطلاعات كافى موجود نيست . » « 1 »
روابط سياسى بين اوزون حسن و جمهورى ونيز
جوزافا باربارو در سفرنامهء خود مىنويسد : در طى جنگهايى كه ميان عاليجناب سينيورا « 2 » و سلطان عثمانى در 1471 م . ( 876 ه ) درگرفت ، مرا كه به سير و سفر در ميان بربرها خو گرفته بودم ، همراه سفير حسن بيك ( اوزن حسن ) پادشاه ايران به آن سامان روانه كردند . سفير حسن بيك به ونيز آمده بود تا جمهورى ونيز را به ادامهء جنگ با سلطان عثمانى برانگيزد .
ما از ونيز ، با دو كشتى روبهراه نهاديم . و دو كشتى بزرگ ديگر به دنبال مىآمد و پر از سپاهى و مهمات جنگى بود . و اينها غير از تحف و هدايايى بود كه عاليجناب سينيورا براى حسن بيك توسط ما فرستاده بود . . . هدايا عبارت بود از چند توپ و ابزار بمباران و تفنگ و باروت و گلوله و ديگر سلاحهاى مختلف به ارزش سه هزار دوكات .
سربازان ، مسلح به كمان شاخى و تفنگ بودند . دويست تن زير فرمان سه سرهنگ و يك فرمانده به نام طوماس كه ده تن را براى هرواحد برگزيده و مجهز كرده بود ، قرار داشتند . تحف و هدايا عبارت بود از ظروف مسين به ارزش سه هزار دوكات ، پارچههاى زربفت به ارزش دو هزار و پانصد دوكات ، پارچههاى سرخ و ديگر پارچههاى پشمى به ارزش دو هزار دوكات . . . » « 3 »
در جزيرهء قبرس ، نمايندهء و سفير اوزون حسن دربارهء وضع راهها و اشكالاتى كه در راه وصول به مقصد داشتند ، تبادل نظر كردند . و سرانجام پس از تحمل خطرات و مشكلات فراوان به تبريز رسيدند . « در 31 مه ، شاه بامدادان كس به دنبال او ( يعنى بطريق انطاكيه ) و ما فرستاد و به همه ما بار داد . بطريق سه جامهء زربفت و سه جامه از مخمل ارغوانى و سه جامه از مخمل بنفش همراه آورده بود كه به شاه تقديم كرد . شاه ما را به خيمهء خود خواند و از سفير خواست كه غرض از رسالت خود را معروض دارد و بطريق گفت كه او فرستادهء دوك بورگونى است . و به نام او پيشنهادهاى مهم تقديم نمود . سفير خطابهاى مفصل ايراد كرد كه به ظاهر چندان تأثيرى در شاه ننمود . و تكرار آن در اينجا لازم نيست . ناهار را با اعليحضرت خورديم و وى بسيار چيزها از سفير پرسيد و پاسخ شنيد . و پس از آن به چادرهاى خود بازگشتيم . در 2 ژوئن 1475 به تبريز وارد شديم و منزلى در اختيارمان نهادند و در هشتم ماه ماو بطريق نامبرده به دربار احضار شديم .
هامش
( 1 ) . الغ بيگ و دوران او ، تأليف بار تولد ، ترجمهء احمدىپور ، از ص 183 به بعد .
( 2 ) .Signioria( 3 ) . سفرنامهء ونيزيان در ايران ، ترجمهء منوچهر اميرى ، ص 48 .