صورت غير منظمى دارد و از فارغ التحصيلان چنان كه بايد استفاده نمىكنند ، در ايران سربازگيرى تحت اصول صحيحى انجام نمىشود و به آنان حقوق كافى نمىدهند ، به همين علت سربازان در ايام فراغت به كارهايى نظير پنبهدوزى ، حمالى و صرافى تن مىدهند .
براى افراد تحت السلاح ساليانه دو دست لباس داده مىشود . از تجمع هشتاد و پنج تا صد نفر سرباز يك دسته و از اجتماع هشت تا ده دسته يك فوج به وجود مىآيد . هر فوج نامى مخصوص خود دارد . درجات نظامى بدينترتيب است .
1 - سرباز 2 - سرجوخه 3 - وكيل 4 - اردل
در حال حاضر در ايران هشتاد و يك فوج موجود است كه بيست و هفت فوج تحت السلاح و پنجاه فوج در حال مرخصى است . صنف سوار تحت نام لشكر قزاق كه از سه تيپ تشكيل مىشود تحت فرماندهى افسران روس است و مجموعا بالغ بر هزار و صد سرباز و بهترين قواى منظم نظامى ايران است .
قريب هزار نفر سرباز چريك كه فاقد تعليمات منظمند ، به نام قواى علاء الدوله در معيت شاه مىباشد .
علاوه بر اين در آذربايجان بيست و در ساير مناطق جمعا شصت دسته سوار موجود است كه در صورت لزوم تجمع مىنمايند .
صنف توپخانه
: تعداد توپچيان ايران اعم از افسر و سرباز در حدود شش هزار و چهار صد نفر مىباشد . تمام توپچيان تحت آموزش ژنرال اتريشى به نام واغز مىباشند .
افسران
- نظر به اينكه فرماندهى قشون ناحيه به عهدهء افراد محلى است ، افسران فارغ التحصيل دار الفنون ، تنها در افواج تهران به خدمت گمارده مىشوند . نظر به كثرت افسران ، حقوق ، متناسب با رتبه و درجه پرداخت نمىشود . درآمد فرماندهان در مواقع اعطاى مرخصى غير رسمى به زيردستان ، و نيز از مداخلى كه سربازان دارند تأمين مىشود .
بدين مناسبت به هراندازه زيردست يك فرمانده بيشتر باشد به همان اندازه درآمد وى نيز افزون است . درجات نظامى ايران با درجات نظامى دولت عثمانى و كشورهاى اروپايى قابل مقايسه نيست . . . در هرفوج يك طبيب و جراح وجود دارد و يك دسته موزيك هجده باندى نيز موجود است .
اسلحهء قشون ايران
: تعداد چهل هزار تفنگ اتريشى نوع جديد ( ورندل ) كه جديدا خريدارى شده است ، به اضافه دوازده هزار تفنگ نوع قديم ( ورندل ) موجود است كه در مخازن نگهدارى مىشود و در موقع لزوم بين افراد توزيع مىگردد . بدين مناسبت اكثرا طرز استفادهء آن را نمىدانند .
توپها نيز عبارت از توپهاى قديم اتريشى است . توپ 90 سانتيمترى هجده عدد ، توپ 8 سانتيمترى شانزده عدد ، توپ 7 سانتيمترى چهل و هفت عدد ، از توپهاى قديم اتريشى در حدود