تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 438

مساهمون:

ص٤٣٨
رياست شوراى دولتى ، وزارت جنگ ، خارجه ، داخله ، ماليه ، عدليه ، تجارت ، پست و تلگراف ، معادن ، اوقاف ، نافعه ، مطبوعات و ترجمه و نشريات موجود است . اكثر امور چند وزارتخانه وسيلهء يك وزير اداره و نظارت مىشود . صدراعظم ( ميرزا على اصغر امين السلطان ) كليهء امور مملكتى و خارجه را شخصا در خانهء شخصى خود رهبرى و اداره مىنمايد . چون مجلس شوراى ملى وجود ندارد ، رسيدگى به امور مملكتى با هيأت وزيران است كه در حضور شاه يا در خانهء صدراعظم تشكيل جلسه مىدهند . . . رسيدگى به دعاوى اتباع خارجى مقيم ايران و اهالى ايران در ديوان محاكمات كه وابسته به دربار سلطنتى است صورت مىگيرد . . . مأمورين وزارت خارجه ، به طور مداوم در وزارت خارجه اشتغال ندارند ، فقط در صورت لزوم وسيلهء مأمور مخصوص به وزارتخانه فراخوانده مىشوند و عدليه و تجارت را يك وزير و معارف و پست و تلگراف را وزير معارف نظارت و اداره مىنمايد . در وزارت عدليه فقط به دعاوى حقوقى و تجارى رسيدگى مىشود . بدين جهت وزارت عدليه و وزارت تجارت در هم ادغام شده‌اند . وزارت داخله و ماليه را صدراعظم شخصا اداره مىنمايد . ضرابخانه و رسومات با هم مجتمع‌اند . در ايران تشريفاتى براى جلب اتباع خارجى و تبديل تابعيت آنها اعمال مىشود و نيز تسهيلات و شيوه‌اى كه در ادارهء عشاير معمول مىدارند بىاندازه ماهرانه مىباشد .

رتبه ، مأموريت ، القاب ، عنوان

: به علت نبودن مراتب كشورى به مأمورين غير نظامى نيز درجات نظامى اعطا و به تناسب هررتبه حقوق مخصوصى به آنها تعلق مىگيرد و در هنگام انتصاب به شغل از حقوق مزبور استفاده مىنمايند . هريك از مقامات كشورى و مراتب نظامى با تقديم مبلغى به نام پيشكش اعطا مىگردد . حكومت ولايات هم به همين ترتيب واگذار و رسومات ولايات نيز علاوه بر پيشكش بايد پرداخت گردد . به والىهاى ولايات ، حاكم مىنامند ، در ولايات بزرگ يك نفر پيشكار و در ساير ولايات شخصى به نام نايب الحكومه به اضافهء يك معاون و بيگلربيگى يعنى احتساب آغاسى ( مستوفى ) كه مأمور ماليه مىباشد آن ولايت را اداره مىنمايند و در محلهايى كه اتباع خارجى وجود دارد ، يك كارگزار تعيين مىگردد . براى اخذ رسومات يك ادارهء مخصوص وجود دارد . . . احمد امين در مورد ارتش ايران مىنويسد : . . . وزارت جنگ شامل : ادارهء قشون ، مجلس محاكمات ، توپخانه ، فشنگ‌خانه ، زنبورك خانه ، مدرسه ناصريه ، آجودانباشى و رياست اركان حرب است . امور محاسبات و لوازم تحت نظر رياست ادارهء قشون است . . . زنبورك‌خانه در حدود هشتاد شترسوار بوده و در معيت شاه انجام‌وظيفه مىنمايد ، با آلتى شبيه توپ تيراندازى مىنمايد كه فاقد اعتبار جنگى است . مدرسه ناصريه از طرف نظارت حربيه اداره مىشود و معلمين اتريشى براى تدريس در اين مدرسه استخدام شده‌اند . كيفيت اين مدرسه نسبت به مدرسه دار الفنون در سطح پايين‌ترى است و