مواد اطراف و اكناف عالم استفاده كند .
اكثر فلزات ، در سنگهاى معدنى ، و مواد خام فلزدار كه بتوان با صرفه استخراج نمود ، موجود است . . . آهن و آلومينيوم به مقادير زياد ، در اغلب خاكها يافت مىشود . . . هزينهء استخراج و جمعآورى فلزات و يا خالص كردن آنها سرسامآور است ، و اينكه بتوان فلز را از سنگ بخصوصى با صرفه استخراج نمود منوط به عوامل بسيارى است ؛ مسافت تا بازار ، هزينهء سرمايه ، مخارج كارگر معدن ، تقاضاى كلى جهان براى آن فلز بخصوص و غيره . . . مس يكى از اولين فلزاتى است كه انسان مورد استفاده قرار داده است ، و علت عمدهء آن ، اين است كه گاهى مس خالص در رگ سنگ پيدا مىشود .
آهن مهمترين فلزى است كه انسان توانسته است مورد استفاده قرار بدهد . بطور متوسط ، مقدار آهنى كه مورد استفاده قرار مىگيرد 50 برابر بيشتر از مس مىباشد ، كه دومين فلز عمدهء جهان بهشمار مىرود . » « 1 »
حرفهها و مشاغل
« اگر نقاط مختلف جهان را از نظر اميال و مهارتها و نيروى فطرى مردم مورد مطالعه قرار دهيم ، مىبينيم عدهاى به حكم احتياج ، به كارهاى دشوار و پرمشقت دائمى ، نظير برنجكارى تن مىدهند ، در حالىكه بعضى به كارهاى پرخطر و متناوب نظير غواصى و شكار متمايلند ؛ پارهاى زندگى در روستا را دوست دارند ، و برخى زندگى در شهر را ترجيح مىدهند و به كارهايى چون نساجى ، كفاشى ، و فلزكارى و جز اينها اشتغال مىورزند . در داخل گروههاى شغلى ، برحسب شرايط محيط ، اختلافات بزرگ فنى و تفاوت بسيار در سطح زندگى مشهود است . بعنوان مثال ، برزگر هندى با گاوآهن و گاوميش خود هرگز زمين را مانند فلان برزگر امريكايى كه با تراكتور و انواع ماشين مجهز است زراعت نمىكند ؛ گرچه اين اختلاف بيشتر مربوط به فرهنگ قومى است ، با محيط فيزيكى برزگر نيز بستگى دارد . » « 2 »
فكر غلبه بر محيط و هموار ساختن موانع ، از ديرباز وجود داشته است ، و انسانهاى فعال در آسيا و اروپا در اين راه توفيقهاى فراوان يافتهاند ، ولى از قرن هفدهم به بعد ، فكر غلبه بر محيط در اروپا قوت گرفت ، و بتدريج باتلاقها را خشك كردند ، تپهها و عوارض را هموار نمودند . امروز در اثر پيشرفت علوم و ترقى تكنولوژى :
انسان مىتواند بيابانها را آبيارى كند ، كوهها را مته نمايد ، نباتات مناطق حاره را در سرپوشهاى شيشهاى بزرگ در مناطق سردسير به عمل بياورد ، و هزارها كار ديگرى را كه ظاهرا طبيعت با آن مخالفت ورزيده انجام دهد . اما غلبه بر محيط ، مستلزم مخارجى است ؛ تنها موقعى در كوه بايد تونل كند كه صرفهء مالى و زمانى آن بيشتر از مخارج ساختن راه شوسه در پيرامون آن باشد . ساختن گلخانههاى
هامش
( 1 ) . جغرافياى اقتصادى جهان ، پيشين ، ص 93 - 292 ( به اختصار ) .
( 2 ) . همان ، ص 3 ( به اختصار ) .