طريقهء قديمى توزيع و سرشكن كردن ماليات بين افراد اصناف مختلف ، بوسيلهء ريش - سفيدها و رؤساى اصناف تا قبل از آذرماه سنهء 1305 ه . ش . همچنان در ايران رواج داشت . » « 1 » در ايران به علت ركود صنعت و فقدان كارخانجات جديد ، در قرن 19 از اتحاديههاى كارگرى ، نام و نشانى نبود ، در حالى كه در اروپا و امريكا طبقهء كارگر در فعاليتهاى سياسى و اقتصادى نقش مهمى به عهده داشتند .
روز كارگر
در سال 1886 ، اتحاديهء كارگران امريكا ، براى تقليل ساعات كار به 8 ساعت ، اعتصابى اعلام كرد ، و تظاهرات وسيعى از طرف كارگران در شهر شيكاگو روى داد . ضمن اين تظاهرات چند نفر آنارشيست بمبى انداختند كه در اثر آن ، 15 نفر پاسبان كشته ، و جمعى ديگر نيز تلف يا مجروح شدند . اولياى دولت واكنش شديدى نشان دادند كه در نتيجهء آن عدهاى از كارگران كشته شدند . در سال 1889 ، اولين كنگرهء « بين الملل دوم » كه در پاريس منعقد شد ، روز اول ماه مه را كه همان روز كشتار كارگران شيكاگو بود ، روز كارگر اعلام نمود . از آن سال به بعد ، در اغلب كشورهاى جهان ، روز اول مه را تعطيل كرده جشن مىگيرند . . . « 2 »
در فاصلهء ميان سقوط حكومت صفوى و استقرار مشروطيت ، يعنى در همان ايامى كه در ايران ، در نتيجهء جنگهاى مداوم فئودالى و ادامهء ظلم و استبداد ، مردم مجال تفكر و تحقيق و آزمايش نداشتند ، در اروپا از بركت جنبش بورژوازى و آزاديهاى ناشى از آن ، مردم از راه تحقيق و مشاهده و تجربه ، به كشف مسائل بسيارى توفيق يافتند ، و صاحبنظران و محققان با اختراعات و اكتشافات جديد بر دشواريهاى زيادى چيره شدند ، و آلام و دردهاى بشرى و نارساييهاى زندگى ، تا حد زيادى تقليل يافت . به قول لستر كليم : « هنگامى كه اسلحه و ابزار سنگى جاى خود را ، به وسائل فلزى داد ، بشر گام بلندى در راه تمدن برداشت ؛ يعنى هنگامى كه انسان به قدرت ، استحكام ، برش ، و آسانى تغيير شكل فلز ، پىبرد ، با به كار بردن آن ، نيروى خود را در بريدن جنگل ، ساختن قايق و مسكن ، و شكار حيوانات ، و يا جنگيدن با دشمن چند برابر افزايش داد .
مدتها بعد ، در قرن نوزدهم ، استعمال فلزات به انسان اجازه داد كه انرژى بخار را مهار نمايد . قبل از آن ، فقط حيوانات ، باد ، نيروى مستقيم آب به نفع انسان كار مىكرد . وقتى كه معلوم شد نيروى داخل زغالسنگ مىتواند بوسيلهء بخار آب به خدمت انسان گمارده شود ، فقط قدرت فلز بود كه مىتوانست فشار حاصله را مهار كند و استفاده از آن نيرو را ميسر سازد .
از زمان انقلاب صنعتى به بعد ، استفاده از سوختهاى معدنى و فلزات همزمان بود .
معادن ، ابزار و نيرو لازم دارند ، و استفاده از نيرو ، مستلزم استفاده از فلزهايى است كه براى ديگ بخار ، ماشينآلات و ابزار كار مورد احتياج است . . . استفاده از نيرو و فلزات براى حمل و نقل ، موجب غلبه بر مسافات دور گرديده و به تمدن امروزى بشر اجازه داده است كه از
هامش
( 1 ) . دايرة المعارف فارسى ، پيشين ، مادهء « اصناف » ( به اختصار ) .
( 2 ) . همان ، مادهء « روز كارگر . »