ديگر ، جماعت عمله بنا و هيزمشكن . جماعت كلوابند كه ظروف شكسته را بست مىزنند . ديگر ، جماعت دالاندار ، كاروانسرا و خدام مساجد و مدارس و نوكرهاى منازل و جماعت غلام و كنيز . ديگر ، جماعت ضباط وجوهات و مستغلات ضبطى و عملهجات كه در كار اخذ ماليات دكان كفاشى از سفرنامه ( هانرى رنه دالمانى )
مداخله داشتند ، و جملگى تحت نظر و اختيار « معير » كار مىكردند . ديگر جماعت اجزا و عملهء داروغگى . ديگر ، جماعت اهل طرب و عملهء نقارهخانه از رقاص و سازنده . ديگر ، جماعت سرايداران عمارات ديوانى . ديگر ، جماعت مستوفيان و منشيان ديوانى و عمال . » « 1 »
نظرى به وضع اصناف در طول تاريخ
« اصناف مجموع دستههاى مجزا و مستقل شامل تمام پيشهوران و صنعتگرانى است كه در هر شهر داراى شغل و پيشهء واحدى بودهاند .
شروع تشكيلات اصناف را در اسلام ، بعضى از اهل تحقيق به عهد « قرامطه » مربوط دانستهاند ، و برخى راجع به ادوار قبل از اسلام شمردهاند . اين تشكيلات
هامش
( 1 ) . تلخيص از : جغرافياى اصفهان ، پيشين ، ص 66 تا 127 .