به اينترتيب ، مادام كه قوهء خريد كشاورزان ، كه اكثريت جمعيت ايران را تشكيل مىدهند ، بالا نرود ، صنعت و كشاورزى ايران چنان كه بايد پيشرفت نخواهد كرد . براى آنكه كشاورزى در ايران پيشرفت كند ، بايد نخست كشاورزان را از مناطق خشك و بىاستعداد به نواحى معمور و مستعد كار كوچ داد .
ابزار كشاورزى در قرون وسطا
تا كشاورزان به چشم خود ببينند كه اگر در منطقهء مستعدى دست به كار و فعاليت بزنند ، محصول و نتيجهء كافى به دست مىآورند ، همين جريان اندكاندك روح جبريگرى و بىاعتنايى به جهان را از دل روستاييان خواهد زدود ، و آنان را به سعى و عمل وادار خواهد كرد و رشك و حسد و كوتهبينى و بدخواهى ، كه مولود محيطهاى كوچك كشاورزى است ، بتدريج جاى خود را به همكارى خواهد داد و شركتها و اتحاديههاى گوناگون كشاورزى نضج و ثبات خواهد گرفت .
براى استفاده از ماشينهاى جديد كشاورزى ، بايد بتدريج سطح فرهنگ و دانش روستازادگان را بالا برد ، و با استفاده از وسايل فنى بر ميزان محصول افزود تا كشاورزان نهتنها به تأمين حداقل زندگى دست يابند ، بلكه با كسب درآمد بيشتر ، قوهء خريد آنان فزونى گيرد .
دولت با مطالعه و تحقيق در نواحى مختلف ايران ، بايد استعداد خاكها و آفات نباتى هر منطقه را تشخيص دهد و كشاورزان را در راه مبارزه با آفات نباتى و انتخاب بذر مناسب و مرغوب از طريق بانك كشاورزى و به كمك كارشناسان و مأمورين صديق ، كمك و يارى نمايد . تنها از اين راهها و با استفاده از تجارب كشورهايى كه قبل از ما در راه صنعتى كردن كشاورزى تلاش كردهاند ، مىتوانيم به وضع دهات و دهقانان ايران سروصورتى بدهيم و آنان را با فرهنگ ،
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 238
مساهمون: مرتضى راوندى
ص٢٣٨