مجموعا ، وضع كشاورزان در جهان سوم رضايتبخش نيست ؛ زيرا مخارج آنها با درآمدشان هماهنگى ندارد . آنها علاوه بر پرداخت عوارض و ماليات ، بايد قرضهايى را كه به دولت و اشخاص دارند بپردازند ، يعنى اصل و فرع پول را به دولت يا به رباخواران تسليم نمايند ، زندگى خانوادهء خود را از جهات مختلف تأمين كنند ، هزينهء عروسى فرزندان ، و برگزارى جشنها را بپردازند . البته اگر خشكسالى و آفات نباتى روى آورد ، مشكلى بر مشكلات آنها افزوده خواهد شد .
طبقات جامعه در عصر حاضر
در عصر حاضر نيز ، به كمك آمار و ارقام به اين واقعيت مىرسيم كه دنيا بنحو وحشتبارى به دو منطقهء فقير و غنى قسمت شده است . « در دنيايى كه ما زندگى مىكنيم . . . در حالىكه ميلياردها هكتار زمين قابل كشت براى تغذيهء انسانها ، دستنخورده وجود دارد و ميلياردها تن مواد معدنى قابل استفاده در دل اراضى ربع مسكون نهفته است ، و بشريت امروز براى رهايى از گرسنگى و فقر و بيسوادى از همهء عوامل انسانى و طبيعى برخوردار است ، دنيا به بدترين و غيراخلاقىترين تقسيمبنديهاى ژئوپولتيك تقسيم شده است .
700 ميليون انسان در كشورهاى ثروتمند ، 85 درصد توليد جهانى را در اختيار دارند ، و 2300 ميليون انسان ، يعنى دو سوم سكنهء زمين ، در كشورهاى فقير ، فقط از 15 درصد توليد جهانى استفاده مىكنند .
انسان امروز نهتنها اختلاف سطح زندگى و درآمد و رفاه را در داخل مرزهاى ملى خود احساس مىكند بلكه مىبيند كه در سطح جهانى نيز عدم تساوى با شدت تمام وجود دارد ، و مىبيند كه بين اختلاف سطح زندگى در مرزهاى داخلى و مرزهاى جهانى ، رابطهء نزديكى وجود دارد . . . نگاهى به وضع اقتصادى و اجتماعى هند امروز ، نشان مىدهد كه اصطلاح « در حال رشد » براى كشورى نظير هند و ساير ممالك آسيايى و افريقايى و امريكاى لاتين ، چه عنوان پوچى است . به عبارت ديگر ، تا بناى اقتصاد جهانى به اين وضع است كشورهاى عقبمانده نخواهند توانست به نسبت پيشرفتهاى كشورهاى صنعتى ، و آهنگ سرعت اين پيشرفتها ، خود را از حال عقبماندگى به مرحلهء در حال رشد برسانند . ارقام رسمى هند حاكى است كه در اين كشور ، ده ميليون بيكار وجود دارد . اگر كارگرى در هند بيكار نباشد و در مزارع كار كند ، مزد او در ماه ، مبلغى در حدود سيصد تومان در سال است در حالىكه درآمد سرانه در امريكا در سال ، 4188 دولار است يعنى مبلغى متجاوز از 33 هزار تومان . . . » « 1 »
پرزيدنت جانسون در جايى مىگويد ، ما آرزوى داشتن چيزى كه متعلق به ديگران است نداريم . وى در جاى ديگر ، يعنى در كمپ امريكايى استانلى واقع در كره ، خطاب به افسران و سربازان مىگويد : « فراموش نكنيد كه ما در برابر سه ميليارد نفر سكنهء روى زمين ، فقط 200 ميليون نفريم - آنها همان چيزهايى را مىخواهند كه ما داريم ، اما ما آن چيزها را به آنها نمىدهيم . » « 2 »
هامش
( 1 ) . على اصغر حاج سيد جوادى ، ارزيابى ارزشها ، ص 76 - 173 ( به اختصار ) .
( 2 ) . همان ، ص 44 .