يكى از اين افراد خواجه « باگوآس » بود كه با نقش خاص خود شهرتى يافت . وى سه پادشاه را به تخت رساند و همگى را بكشت ولى خود او نيز بنوبهء خود به دست چهارمين آفريدهء خويش ، داريوش سوم ، به قتل رسيد . « 5 »
درميان شهرهاى يونان تنها شهر « تبس » « 6 » در مقابل اسكندر پايدارى نمود ، ولى او با خشونت بر اين شهر زيبا تاخت و تمام ساختمانهاى آن را خراب كرد و بسيارى از مردم آن را كشت و هزاران نفر را به غلامى فروخت و با اين حملهء وحشيانه به يونانيان فهماند كه بايد از در اطاعت درآيند .
وى طى اعلاميهاى به يونانيانى كه تحت نظر عمال پارسى كار مىكردند ، تذكر داد كه بايد وفادارى خود را به نظام جديد عملا نشان بدهند و در راه اجراى نقشه و كمال مطلوب او يعنى پان هلنيسم سعى و كوشش نمايند .
اسكندر براى تحقق بخشيدن به آرزوى خود با سپاهى اندك ، كه تقريبا همه از مقدونيان بودند ، حركت نمود و با كشتى از داردانل گذشت و شهر تروا « 7 » را تصرف كرد و خود را آمادهء تسخير آسيا نمود .
داريوش سوم ، كه هنوز از قدرت نظامى اسكندر و ياران او غافل بود ، دستور داد كه اسكندر را دستگير كرده به شوش ببرند و قواى خود را براى جلوگيرى از اسكندر گسيل داشت . فرمانده يونانى كه در خدمت ارتش ايران بود و بيش از شاه ايران به ارزش نظامى مقدونيان واقف بود ، پيشنهاد كرد كه با اجراى سياست عقبنشينى ، اسكندر را از مركز قدرت خود دور ساخته به داخل ايران بكشانند و در عقب خود جز خاك سوخته چيزى باقى نگذارند .
ولى اين پيشنهاد ، رد شد و در نخستين تلاقى ، سپاه ايران مغلوب شد . مزدوران يونانى محاصره شدند و به دستور اسكندر به عنوان خائن به وطن جملگى به قتل رسيدند . اسكندر ضمن عبور از آسياى صغير با مقاومتهايى روبرو گرديد ، ولى جملهء آنها را درهم شكست و سرانجام وارد كليكيه « 8 » شد . در اينجا بار ديگر اسكندر با سپاهيان داريوش روبرو گرديد . شاه ايران بهجاى آنكه طبق توصيهء يك نفر مقدونى فرارى ، خود را آمادهء دفاع كند ، به مقابله با اسكندر شتافت و در مقابل ضربات نيروى او تاب نياورده فرار اختيار نمود . در دمشق محمولات خانوادهء شاهى و زن و فرزندان او به دست اسكندر افتادند .
فتوحات اسكندر
اسكندر پس از آنكه يونانيان آسياى صغير را آزاد كرد و قسمت غربى شاهنشاهى ايران را به تصرف درآورد ، براى تأمين عقب جبهه به تعقيب داريوش نپرداخت بلكه به تسخير شهرهاى فنيقيه همت گماشت . شهر تير « 9 » لجوجانه در مقابل قواى اسكندر مقاومت كرد ولى سرانجام سقوط نمود و تفوق ديرين خود را از دست داد و شهر جديد اسكندريه موقعيت بحرى و تجارى كسب كرد . اسكندر پس از مدتى استراحت وارد مصر شد ، ولى مردم اين سرزمين كه از تسلط ايرانيان سخت ناراضى بودند ، در مقابل اسكندر بدون كمترين مقاومتى تسليم شدند . اسكندر به ديدن معبد « آمن » رفت و خود را فرعون
هامش
( 5 ) . تاريخ جهان باستان ، پيشين ، ج 2 ، ص 176 به بعد .
( 6 ) .Thebes( 7 ) .Troie( 8 ) .Cliicia( 9 ) .Tyr