زرين و سيمين كه در سقز و مناطق جنوبى درياچهء اروميه كشف شده در ناحيهء كلاردشت در سال 1318 ه . ش . حين ساختن قصر ييلاقى تعدادى ظروف زرين و مقدارى مفرغآلات و ظروف سفالين به دست آمده است . در تپهء تاريخى حسنلو واقع در 85 كيلومترى جنوب رضائيه اشياء فلزى و سفالى گوناگونى كشف شده . همچنين در گورستان خوروين در 80 كيلومترى شمالشرقى تهران و در ناحيهء گنجتپه از گور مردگان مقدار زيادى ظروف مختلف الشكل سفالين و اشياء برنزى به دست آمده است . ظروف سفالين را با دست مىساختند و روى آن نقوش و خطوطى پديد مى - آوردند . اين ظروف به اشكال مختلف نظير كوزه ، قورى ، نعلبكى ، انواع كاسه ، ظروف ساغرى ، ظروف كروى ( ديگ ) ساخته شده است .
درميان اشياء مكشوفهء فلزى ، اسلحه ، اثاثهء فلزى و زيورآلات جلب نظر مىكند . غير از انواع مختلف خنجر و پيكان و تبر ، تعدادى ظروف فلزى ، نظير چراغهاى فلزى سهپايه ، چنگالها ، چمچهها ، انبرهاى برنزى و زيورآلات و اشياء تجملى نظير گردنبند ، سنجاق زلف ، حلقههاى انگشتر ، گوشواره و دستبندهاى برنزى و سوزنها و آويزهاى طلا ديده مىشود كه مىتوان آنها را از بسيارى جهات با آثار مكشوفه از تپهء سيلك و تپهء گيان و تپهء حسنلوى سلدوز و حفاريهاى طالش و كلاردشت مازندران و شوش و تخت جمشيد مقايسه نمود . » « 256 »
لرستان ، شىء نذرى مفرغى
بطور كلى ظروف و اشياء مختلفى كه در طى اكتشافات سالهاى اخير به دست آمده از لحاظ ارزش هنرى يكسان نيستند . به عقيدهء كارشناسان ، ظروف لعابى از عهد هخامنشى در ايران رواج كامل يافته است . در نتيجهء كشفياتى كه در ناحيهء حسنلو به عمل آمده ، ظروف و آلات و ادوات گلى و فلزى متعددى كه ظاهرا قدمت آنها تا دو هزار سال ق . م . مىرسد ، و اطلاعات جديدى از طرز تدفين اموات ، به دست آمده است .
دفن اطفال شيرخوار و كودكانى كه قوهء تميز نداشتند به اين ترتيب بود كه اجساد آنان را در كوزههاى بزرگى به شكل خمره قرار مىدادند و با يك قطعه سفال مسطح و مدور در آن را مسدود مىكردند ، سپس خمره را در خاك دفن مىكردند .
همدان ؟ طلاىكار شد
اطفالى كه به سن رشد رسيده بودند و نيز كسانى را كه از جهت رشد كامل بودند ، رو به آفتاب و به پهلوى چپ و راست در قبر مىگذاشتند و برحسب موقعيت و اهميت آنها تعدادى ظروف سفالى محتوى غذا و اشياء مفرغى و آهنى از قبيل دستبند و انگشتر و غيره به همان وضعى كه در زنده بودن از آنها استفاده مىكردند در قبر مىنهادند ، و گاه حيوان مورد علاقه
هامش
( 256 ) . گزارشهاى باستانشناسى ، مجلد چهارم ، ( مطالعات و اندنبرگ ) ، ( به اختصار ) .