تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 461

مساهمون:

ص٤٦١
در همين كتاب در بخش زامياديشت ضمن ستايش از فركيانى گيتى را « پير نشدنى ، نمردنى ، نگنديدنى و نپوسيدنى ، جاودان زنده و جاودان بالنده » « 172 » مىخواند . استاد پورداود در بخش نخست از گاتها يعنى سرودهاى زرتشت ، مىنويسد : « پندار نيك ، گفتار نيك ، و كردار نيك مايهء رستگارى است ؛ چنان كه پندار بد ، گفتار بد ، و كردار بد مايهء تباهى است . دروغ سهمگين‌ترين دشمن مردمى است ، بايد از آن دورى جست و به راستى روى نمود . مزدا اهورا نيازمند قربانى و خون گاو و گوسفند نيست . . . هرآنكه زمين آبادان كند و به كشت و زرع پردازد و از چهارپايان سودمند نگهدارى كند خداوند را از خود خوشنود سازد . . . در اين جهان ، بد در برابر نيك ، و زشت در برابر زيباست . زندگى جنگى است ميان اين دو . . . » « 173 »

حمايت از چهارپايان

در اوستا حمايت و نگهدارى از چهارپايان تأكيد و توصيه شده است : « اهورمزدا نفرين مىكند به كسى كه كشتن چهارپايان را بياموزد . » ( اوستا : گاتا 32 ) حيواناتى كه به دستور اوستا كشتن آنها منع شده است ، عبارتند از : سگ ، بره ، بز ، گاو ، خرگوش ، اسب ، خروس ، خفاش و كليهء حيوانات و چرندگان و پرندگان بىآزار . دساتير آسمانى - 77 : « بدانيد كه زندبار ( جانور بىآزار ) كش به چشم يزدان و الا گرفتار آيد . » از جملهء عدل انوشيروان ، در كتاب دبستان المذاهب ، شيخ فانى مىنويسد : « . . . حيوانى مثل گاو ، خر ، و اسب را كه در جوانى كار فرمودندى چون پير شدى صاحبان ايشان به آسودگى آنها را نگاه داشتندى ، و مقرر است كه هر حيوانى را چه مايه بار كنند ، هركه از آن حد گذرانيدى او را تأديب فرمودندى . . . در هرزمان حقوق حيوان را در نظر داشته و به كرات گفته و نوشته‌اند ولى بدون نتيجه مانده است . و اگر در قديم عمل مىشده امروز به كلى فراموش كرده‌اند . » « 174 » « زرتشت چنان كه قبلا گفتيم در يكى از بخشهاى ونديداد ، در حمايت از كشاورزى و كشاورزان و در مقام مبارزه با تنبلى و تن‌آسانى چنين مىگويد : . . . كسى كه زمين را با دست راست و با دست چپ و با دست چپ و با دست راست مىكارد و بارور مىكند . . . صدچندان بهره خواهد برد . . . و كسى كه روى زمين كشاورزى نمىكند درميان گدايان ولگرد . . . خم خواهد شد . » « در يكى ديگر از سرودهاى زرتشت ، روح گاو مىغرد و از خدا درخواست مىكند كه : به من رحمت زراعت ببخشاى ، و خداوندش پاسخ مىدهد : آفريدگار ترا از بهر دامپروران
هامش
( 172 ) . همان ، ص 334 . ( 173 ) . گاتها ، گزارش ابراهيم پورداود . ( 174 ) . صادق هدايت ، نوشته‌هاى پراكنده ( انسان و حيوان ) ، ص 285 .