بشقاب از چين ( ق . م . )
معلوم شد كه مصريان ، قديمترين شيوهء كشاورزى و آبيارى و صنايعدستى و مهندسى را به جهانيان آموختهاند . عيلام چرخ كوزهگرى و چرخ ارابه ساخت . فنيقيان با كشتيهاى خود افريقا را دور زدند . مردم چين پس از ساختن ابريشم و باروت به اختراع قطبنما توفيق يافتند و قبل از تمام كشورهاى جهان پول كاغذى را جانشين طلا و نقره ساختند . و در زمينهء تفكر ، چينيان فلسفه را از دين تفكيك كردند و بالاخره چين ، قبل از عصر سقراط ، دانشمندى چون كنفوسيوس پروراند كه هنوز هم آراء و افكار او الهامبخش متفكرين جهان است . بابليان اختران را مورد بررسى قرار دادند ، تقسيمات منطقة البروج را تعيين كردند ، و ماه را به چهار هفته و روز را به 12 ساعت و ساعت را به 60 دقيقه و دقيقه را به 60 ثانيه منقسم ساختند .
اوران گور « 154 » و حمورابى قوانينى مترقى تدوين كردند . هنديان موفقيتهاى علمى خود را در زمينهء رياضيات و ارقام اعشارى بوسيلهء اعراب به اروپاييان آموختند . متفكرينى نظير اوپانيشاد و بودا فلسفه و دين را درهمآميختند .
ايرانيان با ايجاد ارتش منظم و سازمان ادارى و دستگاه چاپارى بىنظيرى ، منظمترين شاهنشاهيهاى جهان را به وجود آوردند و مثبتترين مذاهب جهان يعنى آيين مزديسنا را
هامش
( 154 ) .Ur - Engur