تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ آل مظفر ( فارسي ) — صفحة 166

مساهمون:

ص١٦٦
گرداند . و انعام و وظيفهء مقررى به جاى خدام حضرت مكه و مدينه و خلعت محفه‌داران و كشتى بانان و تمام ما يحتاج خود مرتب فرمود . » مولانا شمس الدين محمد حافظ شيرازى در تاريخ وفات شاه شجاع گفته است :
رحمن لايموت چو آن پادشاه را * ديد آن چنان كازو عمل الخير لايفوت موتش قرين رحمت خود كرد تا بود * تاريخ سال واقعه « رحمن لايموت »
شرح
( 174 ) . « امروز در شيراز در محل مذكور يعنى در دامنهء كوه چهل مقام در نزديكى هفت تنان و آرامگاه خواجه حافظ سنگ قبرى ديده مىشود به طول تقريبا دو متر و ربع و عرض تقريبا هفتاد سانتى متر كه از آثار كريم خان زند است و بر آن سنگ كنده شده است : هو الحى الذى لايموت « هذا مدفن سلطان العادل الباذل المرحوم المغفور شاه شجاع المظفرى و وفاته فى سنة ست و ثمانين و سبع مائة من الهجرية كما قال العارف السالك شمس الدين محمد الحافظ عليه الرحمة » حيف از شاه شجاع « و تجديد مزاره فى شهر ربيع الثانى 1192 » اين ماده تاريخ « حيف از شاه شجاع » كه كريم خان زند به خواجه حافظ نسبت مىدهد در هيچ‌يك از آثار مورخينى كه اين عبارت را سال وفات او دانسته‌اند به خواجه حافظ نسبت نداده نشده و در ديوان خواجه حافظ هم تا آن مقدار نسخ خطى و چاپى كه به‌نظر نگارنده رسيده چنين عبارتى ديده نشده است . تنها مادهء تاريخى كه در ديوان خواجه حافظ ديده مىشود همان است كه مولانا عبد الله بن نور الدين لطف الله معروف به حافظ ابرو در جغرافياى تاريخى خود به اين عبارت نقل مىكند : « ولادت شاه شجاع در بيست و دويم جمادى الاخر سنهء ( ثلاث و ) ثلاثين و سبع مايه و وفات او در بيست و دويم شعبان . پنجاه و سه سال و دو ماه عمر يافت . مولانا شمس - الدين حافظ شيرازى در تاريخ وفات شاه شجاع گفته است : « رحمن لايموت . . . » ( تاريخ عصر حافظ ، صفحات 323 - 322 ) كيفيت تجديد مزار شاه شجاع را ميرزا محمد كرمانى از منشيان دستگاه كريم خان زند روشن ساخته . اين مرد كتابى دايرة المعارف مانند نوشته به نام خلاصة العلوم و سپس خود آن را در كتابى ديگر خلاصه كرده به نام لب خلاصة العلوم . در جلد هفتم لب - خلاصة العلوم كه در تاريخ است وى نوشته است : « قبر شاه شجاع در بين هفت تن بيرون شهر شيراز است . چون سنگ او را برده بودند ، اين ضعيف ( ميرزا محمد كرمانى ) استدعا به خدمت بندگان ثريا مكان اقدس ( كريم خان ) نمود و ابتدا سنگ مرمرى شفقت فرمود و بعد از آن‌كه شكست خورد ، فرمودند كه سنگى تراشيده بر سر قبر او گذارند و كمترين ( ميرزا محمد كرمانى ) را مأمور به ساختن تكيه در آنجا نموده نهايت گويا نصيب ساختن آن نباشد و قبر شاه منصور هم در يك فرسخى شيراز است . » تاريخ عصر حافظ ( به نقل از نسخهء خطى ، لب خلاصة العلوم ، صفحات 323 - 322 ) ظاهرا ميرزا محمد كرمانى به علت مرگ كريم خان و بر هم خوردن بساط زنديه توفيق