توضيحات
شرح
( 1 ) . غرض معين الدين محمد معلم يزدى است از علماى حديث و از دانشمندان روزگار امير - مبارز الدين محمد و پسرش شاه شجاع . وى در سال 755 از جانب امير مبارز الدين به سمت تدريس در دار السيادهء ميبد تعيين گرديد و در اين سمت مورد احترام همگان بود . وى بر شاه شجاع سمت تعليم داشت و آن پادشاه مقدمات ادبيت و عربيت را در نزد اين دانشمند آموخته بود . از اينروى شاه شجاع نيز او را حرمتى تمام مىنهاد تا آنجا كه چون شاه محمود به نزاع برخاست ، شاه شجاع وى را به رسالت نزد شاه محمود فرستاد تا مگر رشتهء گسستهء برادرى را پيوند دهد .
معين الدين مؤلف كتاب مواهب الهيه است در تاريخ خاندان مظفرى تا سال 766 . وى خود در آغاز كتاب مىنويسد كه چون رهين منت امير مبارز الدين بوده ، به عنوان اداى حق نعمت ، تصميم گرفته كه شرح وقايع سلطنت امير مبارز الدين را تاريخى پردازد . وى جزء نخست كتاب را در سال 757 كه امير مبارز الدين اصفهان را در محاصره گرفته بود به عرض امير رسانيد و امير در او به چشم لطف نگريست و او را به اتمام كتاب فرمان داد و او نيز به جد در اين كار كوشيد و كتاب را تا حوادث سال 766 به پايان برد . اما چون در اين هنگام امير مبارز الدين مرده بود ، معين الدين كتاب را به نام پادشاه وقت شاه شجاع نمود .
كتاب وى چنانكه در مقدمه اشاره شده از كتب ارزندهاى است كه دربارهء اين سلسله كوچك و نسبة پرآوازه نوشته شده . ولى بدبختانه سخت متكلف و پيچيده است و پرتصنع .
از اينرو در سال 823 ، محمود كتبى به تلخيص عبارات و تكميل مطالب آن پرداخته و حوادث و وقايع را تا انقراض آن سلسله در سهشنبه دوازده رجب سال 795 به صورتى ساده و دلانگيز در كتاب آورده است .
از معين الدين دو كتاب ديگر مىشناسيم . يكى نزهة السرور است كه آن را در تهنيت ازدواج امير مبارز الدين با دختر امير سلطان شاه در چهارشنبه دوازده شعبان 757 نوشته و ديگر ترجمهاى است از رشف النصايح الايمانية و كشف الفضايح اليونانية از تأليفات شيخ - شهاب الدين سهروردى . وفات معين الدين يزدى در سال 789 روى داد و در زير گنبد