پلى ، لويس « 1 » : متولد 14 نوامبر 1852 م . / 1268 ق . و متوفى 2 آوريل 1892 م . / 1309 ق .
پلى در فاصله سالهاى 1275 - 1221 ق . / 1858 - 1806 م . در ايران با سمتهاى دبير سياسى سفارت ، دبير هنرى راولينسن كاردار سفارت تهران ، و در فاصله سالهاى 1279 - 1289 ق . / 1863 تا 1872 م . نمايندهء سياسى انگليس مقيم در بوشهر بود .
( منبع : ديپلماتها و كنسولهاى ايران و انگليس ، پيشين ، ص 46 . )
تركى بن سعيد ( دوره حكومت : 1288 - 1305 ق . / 1871 - 188 م . ) بعد از خلع صيد سالم ، صيد تركى بن سعيد امامت مسقط و عمان يافت ، وى پس از به حكومت رسيدن در مسقط بىدرنگ از شناسائى رسمى بريتانيا و كمك نظاميان دولت برخوردار شد . با اين همه تركى دو رقيب سرسخت يعنى دو برادرش را در مقابل داشت ؛ عبد العزيز و صيد سالم . تركى در 1288 ق . / 1871 م . شناص ، لوى ، سويق و خابوره را تصرف كرد . در آوريل 1289 ق . / 1872 م . تركى و بارتل فرير پيمان ممنوعيت تجارت برده را در مسقط امضا كردند و پس از آن تركى به عنوان فرمانرواى عمان از كمك مالى حكومت انگليسى هند برخوردار شد . وى پس از آن صحار و سراسر سواحل باطنه را به تصرف خود درآورد . عبد العزيز مخالف سرسخت وى نيز در رجب 1290 ق . / 1873 م . توسط نيروهاى انگليسى دستگير و به كراچى فرستاده شد ، اما اوجگيرى شورش قبايل از جمله در ميان اهل باطنه ، غافرىها و هناوىها ، او را به كنارهگيرى از فرمانروائى واداشت .
تركى در 19 رجب 1292 ق . / 1875 م . كارها را به برادرش عبد العزيز واگذار كرد و خود به گوادر رفت ، او در ماه رمضان 1303 ق . / 1886 م . درگذشت . ( منبع : تاريخ مسقط و عمان . . . ، پيشين ، صص 401 - 402 . )
تنگستانى ، باقر خان : باقر خان از رؤساء و بزرگان خطهء تنگستان بوده است ، در سال 1271 ق . / 1855 م . كه طهماسب ميرزا مؤيد الدوله حكمران فارس بود يك فوج از گرمسير فارس به سركردگى باقر خان را به جهت خدمت در پادگان بندر عباس اعزام كرد .
در جنگ بين ايران و انگليس در سال 1273 ق . / 1857 م .
به محض اينكه به باقر خان اطلاع رسيد ، با چهار صد نفر تفنگچى خود در بوشهر ، در قلعهء بهمنى و بعد در خوشاب براى نبرد با انگليسىها حاضر شد ، اما با وجود مقاومت آنان ، انگليسها پيروز شدند و قلعهء بهمنى را به تصّرف خود درآوردند .
( فارسنامهء ناصرى ، پيشين ، ج 2 ، ص 810 ؛ شرححال رجال ايران ، پيشين ، ج 1 ، صص 175 - 177 ) .
جونز ، فليكس « 2 » : نمايندهء سياسى نيروى دريايى هند در خليج فارس ، مقيم بوشهر از 1272 تا 1279 ق . / 1856 تا 1863 م .
( منبع : ديپلماتها و كنسولهاى ايران و انگليس ، پيشين ، ص 55 . )
حاجى عبد الرسول : در سال 1323 ق . / 1905 م ، در شهر لنگه نمايندگى كنسولى به مسئوليت حاجى عبد الرسول كه نمايندهء هر دو كشور روسيه و فرانسه بود ، مستقر شد .
The Gazzeteer of the Persian Gulf , V 5 , P . 2693 .
حاجى محمد بشير : حاجى محمد بشير ، كارگزار محلى انگلستان در لنگه در سال 1286 ق . / 1870 م .
Ibid , V 5 , P . 2680
حسام السلطنه ، سلطان مراد ميرزا : پسر سيزدهم عباس ميرزا نايب السلطنه متولد ربيع الثانى 1233 ق . / 1818 م . ، كه به دنبال سركوبى شورش حسن خان سالار در خراسان در سال 1226 ق . / 1816 م . ، به لقب حسام السلطنه ملقب شد . وى تا سال 1270 ق . / 1853 م . حكومت خراسان را برعهده داشت و آنگاه برادرش فريدون ميرزا فرمانفرما به حكومت خراسان رسيد . در سال 1272 ق . / 1855 م . فريدون ميرزا درگذشت و حسام السلطنه ديگر بار والى خراسان شد . از وقايع مهم دوران حكومت وى در خراسان ، مأموريت او از سوى دولت جهت تصرف هرات ( 1273 ق . / 1856 م . ) بود .
وى تا سال 1275 ق . / 1858 م . حاكم خراسان بود ، اما در اين سال از آنجا احضار و بجاى مؤيد الدوله به حكومت فارس روانه شد .
او در سال 1276 ق . / 1859 م . پس از عزل حشمت الدوله از حكومت خراسان ، ديگر بار از فارس احضار و براى بار سوم به حكومت خراسان تعيين شد و تا سال 1281 ق . / 1864 م . در حكومت خراسان باقى ماند . حسام السلطنه در سال 1282 ق . / 1866 م . بجاى مسعود ميرزا ظل السلطان براى بار دوم حاكم فارس شد و حكومتش تا سال 1285 ق . / 1868 م . به طول انجاميد . و در نهايت در روز دوشنبه دوم
هامش
( 1 ) .Pelly , Gereal sir Lewis( 2 ) .Jones , Captain Felix