تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بررسى تاريخى ، سياسى و اجتماعى اسناد بندر عباس ( فارسي ) — صفحة 349

مساهمون:

ص٣٤٩
شارژدافر انگليس بنويس كه تلگرافچى را در جاشك اين چه خلاف است كه كرده است و نخيلات را بريده است و گفته است جاشك را ايران به ما داده است ، شما نبايد زراعت نمائيد يعنى چه البته [ ] سخت نماييد كه [ ] مداخلات را در [ ] صحيحهء دولت ايران نكند و آن تلگرافچى حتى تنبيه سخت هم بايد بشود و او را بايد عزل هم بكنند . البته نوشته رسمى [ ] برسان و فورا نوشته بده سفارت‌خانه .

سند شمارهء ( 313 ) مورخ : 26 جمادى الاول 1304 ق . / 1887 م . از : كارگزارى بوشهر به : وزارت امور خارجه

تصدق حضور مباركت گردم . اولا پس از اظهار مراسم عبوديّت و چاكرى معروض مىدارد كه گزارشات و مطالب لازمه كه بايد معروض داشت در هفتهء قبل به حضور مبارك معروض داشت . البته از حضور مبارك گذشته است و به جواب هر يك سرافراز خواهد شد . ثانيا گزارشات و امور اين سرحد و خليج فارس به حمد اللّه از بوشهر الى بندر عباس در نهايت آسودگى هستند و كارهاى داخله و خارجه از عنايت و مرحمت حضرت عالى در كمال نظم و انتظام است . ثالثا جناب ملك التجار كه به بندر عباس و جاشك رفته بود ، روز بيست و سيم جمادى الاولى وارد بوشهر شد . مير عبد النبى ضابط بيابان را با پنج نفر گرفته مفلوكا و شيخ ابراهيم قشمى را با چهار نفر كه كلّا يازده نفر باشند گرفته به بوشهر آوردند و الان در حبس مىباشند . ديگر گناه و تقصير آنها را نمىداند كه چه كرده‌اند . البته به امر دولت اينها گرفته شده‌اند . تقصير آنها خدمت اولياى دولت هست . رابعا تلگرافى كه از بابت حاجى ملا رضا خان ، شهبندر بصره ، فرمودند از بابت احوال‌پرسى از او و تلگراف ثانى كه از بابت حسن نام حاجى صفر كه كارپردازى بصره را سابقا داشت و فرموده بودند كه بايد به طهران فرستاده شود سواد هر دو را به جهت حاجى ملا رضا خان فرستادم . در جواب كاغذى به فدوى نوشته بود كه عين كاغذهاى او را به حضور مبارك فرستادم كه ملاحظه فرماييد . هرگاه حكمى و دستورالعملى لازم باشد بفرمائيد تا اطاعت نمايم . چون فرستادن آدم فدوى به بصره براى آوردن حسن را خواهش كرده بود و فدوى بىاجازهء حضرت عالى اقدام به اين كارها نمىنمايم لهذا به عرض رسانيدم كه هر نوع دستور العمل مىفرماييد تا اطاعت نمايم . مراتب ، عرض نمود . ايام عزّت و اجلال حضرت اجل عالى مستدام باد . فى 26 شهر جمادى الاولى 1304 . [ حاشيهء سمت راست ، پايين ] هرگاه تلگرافا هم پس از وصول عريضه جواب مرحمت فرمايند صاحب اختيارند . زياده جسارت است .

سند شمارهء ( 314 ) مورخ : 4 محرم 1305 ق . / 1887 م . از : چهل نفر از اهالى لار ساكن بندر لنگه به : امين السلطان ، وزير ماليه

هو حضور مبارك بندگان حضرت اجل اكرم آقاى امين السلطان ، وزير ماليه و دربار اعظم ، مد ظلّه العالى معروض مىدارد كه جان نثاران چهل نفر اهل لار ساكنين بندر لنجه هستيم . جاسم ابن ثانى ، حاكم قطر ، كه منسوب به دولت عثمانى است ، بدون سبب و جهت ما را غارت نموده از جمله چهل و شش نفر جان نثاران در بوشهر حاضريم معادل يازده هزار تومان مال شش نفر غارت كرده‌اند و مجبورا جان نثاران از آنجا بيرون كردند و استشهاد معتبر از قاضى قطر و صاحب‌منصبان دولت عثمانى در دست داريم و رعيت دولت ايران هستيم . به كلّى تمام شديم و مورد طعن عوام و خواص مىباشيم . محض رضاى خدا به فرياد ضعفا برسيد . دو نفر بانيان رعيت دولت انگليس در قطر غارت كردند . باليوز مركب برداشت رفت معادل دو لك مال جاسم ابن ثانى محجر و تصرف كرده و حال يك بغل و بعضى اموال همين جاسم در جزيرهء قيس كه از جزاير ايران است ، حاضر است . هر قسم رأى مبارك مقتضى است امر و مقرر فرماييد . منتظر مراحم بندگان حضرت اجل مد ظلّه العالى هستيم . جان‌نثاران حاضر ، كربلايى حسن و حاجى زينل و كربلايى نظر و حاجى شاه مراد و حاجى احمد ، كربلايى مهامى . 4 شهر محرم الحرام 1305 . [ حاشيهء بالاى سند ] سواد دستخط مبارك : جناب امين السلطان ! احقاق حق آنها بايد بشود . حكما در اين باب خيلى اهتمام نماييد . اموال آنها هر جا باشد اعم از جزيرهء قيس يا حمل ديگر بالعين يا غرامت آنها را بايد گرفته برسانيد .