سند شمارهء ( 310 ) مورخ : 19 شوال 1303 ق . / 1866 م . از : كارگزار بندر عباس به : وزارت امور خارجه
قربان حضور مباركت گردم .
به زيارت تعليقهء مبارك حضرت اجل اشرف اكرم افخم مد ظّله العالى مشرّف گرديد . اسباب افتخار و سرافرازى حاصل گرديد و از ظهور مرحمتهاى جناب مستطاب اجل اشرف كه به سبب فدوى جاننثار فرموده بودند بر مراتب چاكرى و خدمتگذارى افزوده . در اين وقت كه چاپار مستمره عزيمت مىنمود ، از راه فدويت به عرض عريضه معروض مىدارد كه از فراموششدگان خاطر مبارك محسوب و معدود نگردد .
اين اوقات اخبارى كه قابل به عرض حضور مبارك باشد در بندر عباسى به ظهور نرسيده است جز اخبارى كه در شيراز به ظهور رسيده در ضمن عريضهء روزنامه به حضور مبارك انفاد نموده ، البته هنگام مقتضى از لحاظ مبارك خواهد گذشت . همواره به صدور تعليقهجات مطاع مبارك مفتخر و سرافراز فرمايند .
ايام عظمت و ابهّت و جلال بر دوام باد .
برب العباد و الامره التعالى مطاع مطاع . تحريرا فى 19 شهر شوال المكرم 1303 .
سند شمارهء ( 311 ) مورخ : 1305 - 1300 « 1 » ق . / 1888 - 1882 م .
قبلهگاها . عاليجاه ميرزا احمد با رياست امناى تذكره در بوشهر مخارج زياد دارد . مواجب و جيرهء عليقى كه در وجه امين تذكرهء بوشهر برقرار است ، كفايت اخراجات بوشهر او را نمىكند . عاليجاه ميرزا على اكبر امين تذكرهء بندر عباس با آنكه 6 ماه در آنجا توقف دارد و ششماه ديگر به شيراز مىآيد و در خانهء خودش است ، سيصد تومان مواجب در حق او برقرار است . چگونه مىشود رئيس با يك نفر محرّر ساليانه دويست و پنجاه تومان مواجب داشته باشد كه كفايت مخارجش را ننمايد و مرئوسى كه منتهى 6 ماه در بندر عباس است ، سيصد تومان مواجب بگيرد . اگر مىخواهند در عمل تذكره ، انتظامى حاصل شود تعيين امين تذكره به هر يك از اين بنادر را به عهدهء خود عاليجاه ميرزا احمد محول فرمايند و اين سه فقره مقررى ديوانى را هم به مشار اليه واگذارند كه دو نفر آدم امين درست به هر قرارى كه خود با آنها مىگذارد تعيين نمايد و كم و زياد اين سه فقره مقرّرى بوشهر و لنگه و عباسى را به مصرف خود برساند كه ضرر تازه به ديوان وارد نيايد و امور تذكره هم در همه جا منتظم شود و امر معاش مشار اليه كه رئيس كل است به خوشى بگذرد . ميرزا على اكبر نام شيرازى كه امين تذكرهء بندر عباس است به علّت بستگى با بعضى ، دور نيست كه به امر و نهى عاليجاه ميرزا احمد اطاعت ننمايد . ميرزا حسن امين تذكرهء لنگه به علت سفاهت و هرزگى كه دارد به كار اين شغل نمىآيد و انتظام امر تذكرهء لنگه با حالت هرزگى او منافات كلى دارد . بهتر اين است آدم ديگر براى اين كار مشخص شود . چون لازم بود عرض نمود .
[ پايان نامه ] به اختيار ميرزا احمد و عميد الملك باشد .
سند شمارهء ( 312 ) مورخ : صفر 1304 ق . / 1886 م .
قربان حضور مباركت گردم . پس از عرض عبوديّت و جاننثارى معروض مىدارد البته اخبار بندر عباسى را عاليجاه صفر على خان به عرض حضور مبارك رسانيده است و اين چاكر جاننثار هم لازم است هر اخبارى به ظهور برسد از راه چاكرى به حضور مبارك معروض دارد . از قرارى كه اهالى جزيرهء جاشك به مير عبد النبى ضابط بيابان نوشتهاند ، رئيس تلگرافخانهء انگليس مقيم جاشك نخيلاتى كه اهل آن جزيره داشتهاند و خودشان غرس نمودهاند ، رئيس تلگرافخانه آدم گمارده ، از ريشه درآوردهاند كه شما حقى نداريد كه در اين حدود جاشك زراعت و نخيلات غرس نمائيد . به ملاحظه اينكه از جانب سنى الجوانب پادشاه جمجاه روحى و روح العالمين فداه جزيرهء مزبور به دولت انگليس مرحمت شده است بنابراين حدود جاشك متعلق به ما مىباشد . هرگاه از جانب دولت قويشوكت علّيهء ايران به قدر مقام ضرورت تلگرافخانه به آنها را رخصت داده شده و حق اين را ندارند كه تجاوز از قرارداد نمايند و منع غرس و زراعت به رعيت مخصوص دولت علّيهء ايران نمايند و فقرهء ديگر چند قبضه تفنگ اهالى جاشك از مسقط ابتياع نمودهاند به جهت حفظ خودشان . تفنگها را رئيس تلگرافخانه گرفته كه شما نبايد اسلحه در اينجا ابتياع نماييد با وجود اينكه از خارج خريدارى نمودهاند ، تفنگها را به بوشهر نزد ملك التجّار فرستاده است . ديگر اخبارى كه قابل حضور مبارك باشد به ظهور نرسيده است .
تحريرا فى شهر صفر 1304
[ حاشيهء بالاى صفحه ]
جناب مشير الدوله . اين كاغذ را بخوان و الان شرحى دولتى به
هامش
( 1 ) . براساس اسناد ديگر تعيين شد .