سند شمارهء ( 293 ) مورخ : 1298 - 1297 ق . / 1881 - 1879 م . از : وزارت امور خارجه به : حكومت و كارگزارى بندر عباس
عاليجاه مجدت و نجدت همراه حيدر قلى خان ، نايب الحكومهء بندر عباسى ، سرافراز بوده بداند در خصوص دعاوى مرحوم آقا ناصر با ورثهء مرحوم حاجى احمد شاه خان مينابى كه عبد اللّه خان و همشيرهاش باشند و سابقا در مبلغ دوازده هزار تومان گذشته و قرار شد كه در عرض پنج سال و پنج قسط رسانند از قرارى كه به عرض رسيد ، عبد اللّه خان قسط امساله را هنوز نرسانيده و چندى قبل به رودان رفته بود و به مؤتمن السلطان نصير الملك مقرر فرموديم كه به كلانتر رودان اعلام داشته او را به بندر عباسى معاودت دهد و معهذا تاكنون به طفره گذرانيده در آن صفحات متوارى است . على هذا به صدور اين ملفوفه رقم مطاع امر و مقرر مىفرماييم كه املاك سهمى عبد اللّه خان را معين نموده مداخل آنها را بعد از وضع ماليات ديوانى مشخص نمايد و قسط امسالهء بدهى او را از مداخل املاك او برداشته به حاجى محمد حسن و ورثهء مزبوره برساند و چون عبد اللّه خان در بندر عباسى نيست و املاك او بىنظم و نسق مانده است بهتر اين است كه آن عاليجاه چند نفر از كدخدايان و ريشسفيدان آنجا از قبيل حاجى محمد و حاجى حسن و [ ] حسين غلام و حاجى عبد اللّه حاتم بفرستد و از روى كمال بصيرت و دقت به اطلاع عاليجاه حاجى محمد على نايب كارگزارى ، محصول املاك مشار اليه را به خير الحاج حاجى محمد حسن و يك نفر ديگر از اهالى داخله كه معتبر باشد اجاره بدهد و اجارهنامچهء معتبرهء شرعيه بگيرد كه هم اقساط بدهى او به ورثهء مرحوم آقا ناصر برسد و هم ماليات ديوانى آنها عايد شود و صورت آن را نيز به حضور مبارك بفرستد و خيلى مراقبت و اهتمام نمايد كه آبهاى مستمرهء املاك به خوبى رسيده از هر جهت منظم بوده باشد . املاك مزبوره آباد و نسق باشد و در عهده شناسند .
فى 8 ذيقعدهء سنهء 1297 .
سواد مطابق اصل است . [ سجع مهر ] محمد بن عبد اللّه
[ بالاى سند ، سمت راست ] متعلق ذريعهء كارگزار خارجهء بندر عباس به وزارت خارجه مورخهء 14 محرم 98 [ 12 ] .
عاليجاه عزّت همراه حاجى محمد على نايب كارگزارى ، سرافراز بوده بداند .
تلگرافى كه به عاليجاه مقرّب الخاقان حاج ميرزا عبد اللّه خان ، كارگزار مهام خارجه ، در خصوص اظهارات خير الحاج حاجى محمد حسن تاجر حيدر آبادى نموده بود از نظر مرحمت اثر سركار و الا گذرانيده معلوم شد كه ترديد مشار اليه در اين خصوص از چه بابت بوده و منظور نظر و الا احقاق حق عموم رعيت و رفاه حال اهالى مملكت است . در اين باب نيز مقصودتان وصول طلب ورثهء مرحوم آقا ناصر از عبد اللّه خان و همشيرهء اوست و به عاليجاه مجدت همراه حيدر قليخان ، نايب الحكومهء بندر عباس ، مرقوم فرموديم كه به استحضار آن عاليجاه املاك عبد اللّه خان را به حاجى محمد حسن و يك نفر از اهالى آنجا كه امين و معتبر باشد اجاره بدهد و اجارهنامچهء معتبرهء شرعيه گيرد كه هم مطالبات ورثهء آقا ناصر از بابت بقيهء قسط هذه السنه و دو قسط البته برسد و هم ماليات ديوانى به قاعده عايد شود و كمال مراقبت در آبادى املاك مشار اليه و رسانيدن آبهاى مقرر آنها به عمل بياورد كه از هر جهت منظم باشد و آن عاليجاه نيز به مشار اليه اطمينان كامل بدهد و عمل اجاره را گذرانيده مراتب را به عرض برساند . فى شهر ذيقعده الحرام سنهء 1297 . سواد مطابق اصل است .
[ سجع مهر ناخوانا ] محمد بن عبد اللّه .
سند شمارهء ( 294 ) مورخ : شعبان 1298 ق . / 1881 م . به : وزارت امور خارجه
قربانت شوم . در فقرهء تعيين مأمور ، سابقا عرض كرده بودم حاجى ميرزا عبد اللّه خان خوب است براى بوشهر . حقيقتة بسيار بسيار خوبست . اگر ايشان را نخواهيد ، خود محمد تقى خان را كه خارجه رفته است ، بفرستيد بوشهر و حاجى ميرزا عبد اللّه خان را مأمور كنيد . او براى شيراز حاضر است و خوب است و بسيار شايق است . آن وقت از براى عباسى از تهران مأمورى بفرستيد . اين قسم كه بفرماييد از دو سه نفر پيشكش گرفته شده است . اولا از محمد تقى خان براى آمدن بوشهر . ثانيا از حاجى ميرزا عبد اللّه خان براى شيراز كه خيلى طالب است . ثالثا از مأمور عباسى كه از تهران مىفرستيد . ديگر چه قسم خدمت كنم . اين خدمت خوبى است و استدعا دارم همينطور كنيد كه من [ ] ندارم [ ] خواه بغداد بدهيد يا بمبئى بفرستيد يا نفرستيد . [ امضا ] شعبان 98 [ 12 ] .