سند شمارهء ( 286 ) مورخ : 16 ربيع الثانى 1298 ق . / 1881 م . از : باليوزگرى انگلستان به : كارگزارى بندر عباس
سواد مراسلهء باليوزگرى كه به كارگزارى رسيده .
دوستا مشفقا مكرما مهربانا . گرامى مراسلهء دوستانهء شريف مورخهء هشتم شهر ربيع الثانى كه دال بر اعتدال و استقامت مزاج وهاج بود ، شكر خداوند كه احوال دوستدار در كمال صحّ است و از مژدهء ورود مسرّ نمود آن دوست مشفق مكرّم مهربان به سلامتى به بندر عباسى كمال مسرّت حاصل آمد . چون زياده زحمتى نداشت ، مصدع اوقات فرخنده ساعات شريف نگرديد . فى 16 شهر ربيع الثانى سنهء 1298 .
سند شمارهء ( 287 ) مورخ : 22 ربيع الثانى 1298 ق . / 1881 م . از : كارگزارى بندر عباس به : باليوزگرى انگليس
هو
سواد مراسلهء كارگزارى كه به باليوزگرى رسيده .
مكرّم دوستا معظّم مشفقا محترما !
پس از ابلاغ سلام و استفسار از سلامتى حالات خيريت فرجام ، زحمتافزاى خواطر عاطر عالى مىدارد مورخهء 19 شهر صفر المظفر 1298 كه به عاليجاه عزّت و سعادت همراه حاجى محمد على ، نايب كارگزارى ، اظهار شده بود از بابت ادعاى عاليشأن على بن خميس بر ناخدا عبد الرحمن قشمى . پس از مراقبات كافيّه و تحقيقات لازمه و اهتمامات وافره كه از دور و نزديك تجسّس و تفحصّ كامله به عمل آورد ، معلوم شد كه مشار اليه هيچ قسم و هيچ قدر پيشرفت ندارد كه خيرى برساند .
لهذا برحسب اظهار آن دوست مشفق مهربان به طور قسط قرار اداء دين رو داده ، اينك تمسكى كه از مشار اليه در مدت شش سنه كه هر سنه سالى مبلغ يكصد و پنجاه و سه روپيه [ و ] پنج آنه و ربع از ممر كاسبى تحصيل كرده برساند ، لفا انفاد خدمت لازم داشته ، از نظر محبت اثر عالى خواهد گذشت .
زياده به زحمتافزايى اوقات عالى راضى نشد . فى 22 ربيع الثانى 1298 مطابق 23 مارچ [ مارس ] 1881 .
سند شمارهء ( 288 ) مورخ : 13 جمادى الاول 1298 ق . / 1881 م . از : دو تن از رعاياى دولت انگليس به : باليوز دولت انگليس
سواد عريضه كه مولچند و با تامل ملطانى به سركار باليوز صاحب نوشته عرضه مىدارد كه فدويان كه از شكارپور و ملتان مىآييم اغلب از جانب اربابهاى خود به جهت معامله به بنادرهاى ايران مىآييم و پس از چهار سال پنج سال از جانب اربابها باز تغيير و تبديلى مىشود . آنهايى كه قبل آمدند ، مىروند ، ديگرى از جانب اربابها مأمور مىشود ، مىآيد .
قرار قاعده چنين است . ديگران كه مىآيند دفاتر حساب ، سپردهء آنها مىنمائيم .
در سنهء 1289 خواجه قندهارى و خواجه دولت كه از جانب اربابهاى فدويان بودند موازى هشتاد [ و ] يك هزار [ و ] چهارصد و يك عدد قرانى به عنوان قرض به سركار مقرب الخاقان حاجى احمد شاه خان داده بودند . الحال سواد آن تمسك ملفوف عريضه انفاد خدمت شده . مادامى كه مرحوم حاجى احمد شاه خان در حيات بود آنچه فرع اين وجه بود به وكلاى اربابان فدوى مىرسانيدند . پس از آنكه مقرب الخاقان حاجى احمد شاه خان به رحمت الهى پيوست در همان اوان كيفيت را وكلاى اربابان فدويان خدمت آن صاحب اختيار عارض آمدند . سركار هم به جهت تحقيق و رسيدگى اين امر و امورات ديگر عاليجاه مجدت همراه مستر طمسن صاحب ، نايب باليوزگرى ، را به عباسى روانه فرمودند . همان سند را ملاحظه فرمودند . در اين باب سفارش بليغى به سركار جلالتمآب حاجى ميرزا عبد اللّه خان كارگزار فرمودند . از آن مدّت تا حال [ ] اين مطلب در عهدهء تعويق است . حال مدتى است فدويان از جانب اربابان مأمور اينجا شدهايم . همه روزه به تشدّد ارباب فدويان به جهت [ ] فدويان هم اغلب اوقات مطالبهء اين طلب با فروعات [ ] نمىبخشد . حال واجب و لازم آمده كه فدويان باز در مقام جسارت برآمده عرض نماييم كه سفارشى كه نتيجهء آن حاصل شود به سركار حاجى ميرزا عبد اللّه خان بفرماييد كه اين تنخواه با فروعات وصول فرمايند كه همه روزه محل سؤال و جواب از اربابان خود نباشيم . هرگاه نظر مرحمت سركارى بر سر فدويان نباشد البته [ ] و تلف خواهيم شد . اميدوار به مرحمت سركارى چنانيم كه زياده از اين به عهدهء تعويق و معطلى نباشد اميدوارى فدويان از سركار است .
ديگر زياده از اين جسارت است . الباقى [ ] . فدويان مولچند و با تامل هندو ملطانى . 13 جمادى الاولى سنهء 1298 .