اطمينان اعتماد مىدهد كه شركت مزبور را معتبر دانسته حفظ مراتب اينگونه حسن اتفاق را مغتنم و مرعى داشته و همه روزه از سلامت مزاج اطلاع دهيد .
زياده زحمتى نيست . فى شهر شوال سنهء 1292 .
سند شمارهء ( 277 ) مورخ : 1298 - « 1 » 1297 ق . / 1881 - 1879 م . از : كارگزار بندر عباس به : وزارت امور خارجه
هو
تصدق حضور مباركت شوم .
در عريضهء سابق از تفصيل معاملهء بيع شرطى مرحوم حاجى احمد شاه خان با عاليشأن آقا ناصر بن راشد ، تاجر حيدر آبادى ، بدون امضاى كارگزارى معروض حضور مبارك داشت . بعد از آن اين كمترين بندهء درگاه اجلاسى منعقد نموده در دو مجلس مساعى جميله به عمل آورده صحّه و امضاء از عاليجاه محمد حسن خان ، وكيل باليوزگرى دولت بهيّهء انگليس ، و تجّار داخله و خارجه گرفته باز بناى آقا ناصر به تعلّل و طفره است و در رد و بدل نمودن مستندات و گرفتن تنخواه خود به مسامحه گذرانيد . لهذا اين بندهء درگاه صورت اجلاس را در طى جواب مراسلهء عاليجاه مجدت و نجدت همراه دوست مشفق محترم كرنل برنديو صاحب ، باليوز دولت بهّيهء انگليس ، فرستاد . عاليجاه مجدت و نجدت همراه ميرزا حسنعليخان ، وكيل دولت بهيّهء انگليس ، چند روز قبل به ملاقات بندهء درگاه آمده مذكور نمودند كه باليوز صاحب مرا مأمور نموده كه بيايم و اظهار امتنان از فيصله نمودن معاملات فيما بين آقا ناصر با عبد اللّه خان نمايم . همان مراسلهء باليوزگرى را به نظر اين كمترين بندهء درگاه رسانيد ولى عليحده مكتوبا بلاواسطه تا به حال به اين بندهء درگاه نرسيده . نايب كارگزارى بندر عباسى در مراسلهء 18 شهر جمادى الثانى اظهار نموده است كه هنوز از عاليشأن ناصر بن راشد اقدام در رد و بدل مستندات و گرفتن شش هزار تومان نشده و مىگويد حسابى غير از اين با مرحوم حاجى احمد شاخان دارم . جواب نوشته شد كه سعى بليغ نمايد و اين فقره را صاف كند و شش هزار تومان بگيرد . باز هم اگر حسابى دارند ، اجلاس كرده موافق حقانيّت مىگذرد و هرگاه لازم شود ، رجوع به شرع مطاع خواهد شد كه قطع و وصل نمايند .
لازم شد كه مراتب را به عرض حضور مبارك برساند كه چنانچه از سفارت دولت بهيّهء انگليس اظهارى در اين خصوص بود ، استحضار حاصل فرموده باشند و اينك سواد صورت اجلاس و قرار قطع معاملهء جنسى و ملكى فيما بين مرحوم حاجى احمد شا خان با عاليشأن آقا ناصر و خواجه همراج ملتانى به انضمام سؤال و جواب فيما بين باليوزگرى و اين بندهء درگاه لفا انفاد حضور مبارك داشت . امر الاشرف العالى مطاع مطاع .
سند شمارهء ( 278 ) مورخ : 1298 - 1293 « 2 » ق . / 1881 - 1876 م .
قربان حضور مبارك شوم . امورات كارگزارى بندر عباسى به حمد اللّه تعالى به التفات نواب مستطاب اشرف ارفع و الا معتمد الدوله روحى فداه و توجهات كامله بندگان عالى كاملا منظم است . عاليجاه حاجى محمد على نايب كارگزارى آنجا مشغول انجام خدمتگزارى است . انشاء اللّه تعالى از اين به بعد به قاعدهء مستمره ، واقعات آن ساحات و گزارشات امورات راجعه به كارگزارى و سؤال و جواب با باليوزگرى ، روزنامه نموده انفاد حضور معدلت دستور بندگان عالى خواهد نمود . زياده جسارت است . الباقى عهد مرحمت و اعانت پاينده باد .
سند شمارهء ( 279 ) مورخ : 12 ذيقعدهء 1294 ق . / 1877 م . از : احتمالا « وزارت امور خارجه » به : سفارت انگليس در تهران
هو اللّه تعالى
فقراتى كه در طى مراسله بر شكايت دولت بهّيهء انگليس از شيخ ضابط بندر لنگه خدمت نواب مستطاب اشرف و الا حسام السلطنه دام اقباله مرقوم فرموده بودند ، به صحابت چاپار آن دولت بهّيهء رسيد .
چون نواب معظم اليه [ ] به آن است اين روزها در محال بندر عباسى تشريف داشته باشند معجلا خدمت ايشان انفاد گرديد . سابقا هم كه به تفصيل در اين باب مشروحات مفصل مرقوم فرموده بودند ، خدمت ايشان فرستاده شده بود . چنين نيست كه غفلتى در انجام اظهارات سفارت آن دولت و مرقومات وزارت جليلهء امور خارجه واقع شده باشد .
فى الجمله تأخير [ ] بعد مسافت از شيراز الى محال بندر عباسى و ساير بنادر در گرمسيرات كه نواب اشرف و الا تشريف دارند بيست منزل مىباشد ، تا نوشتجات و مراسلات وزارت جليله به شيراز برسد [ ] فرستاده شود و در آنجا هم اقدام در انجام مرقومات به عمل آيد و جواب برسد و انفاد وزارت گردد . واضح است كه خالى از طول [ ] فورى نيست
هامش
( 1 ) . سند بدون تاريخ است . با توجه به اسناد ديگر تعيين شد .
( 2 ) . براساس فارسنامهء ناصرى ، ج 1 ، پيشين ، صص 848 - 857 .