اين طور است . اگر منظور خرج كردن است ديگر قوّهء مخارج نداريم .
همين كه ماليات خود را پرداختم ، آن وقت مىآيم به شيراز يا روانهء دار الخلافه مىشوم . تا جان دارم دست بردار از ماليهء خود نخواهم بود .
متوّقع هستم كه در هم مذهبى حمايتى عالمانه از مخلص كرده باشند .
نوعى بفرمايند كه اين مفسد سالم بيرون نرود . ديگر مختاريد .
عبد اللّه بن صعود با ده هزار نفر اسبسوار و پنجاه هزار نفر شترسوار عرب به بوظبى رسيده است كه اول خاك عمان است . متوجّه مسقط است . عزّان از آن طرف تدارك دعوا دارد . سيد سالم مىخواهد به عبد اللّه بن صعود ملتجى شود و سيد ماجد هم تدارك دعوا دارد . لازم بود عرض نمايم . زياده زحمتى نبود . 27 شهر شوال 1289 .
[ بالاى سند ، سمت راست : ] كاغذ حاجى احمد خان ، حاكم بندر عباسى ، به ميرزا محمد على خان است .
سند شمارهء ( 260 ) مورخ : 3 ذيحجهء 1289 ق . / 1872 م .
در عريضهء مورخهء بيست و هشتم شهر ماضى كه معروض حضور مبارك داشت و به توسط مقرب الخاقان كارگزار مهام خارجه فارس فرستاد از تظلمى كه نسبت به اهل حاج وارد آمده بود و آن نفوس محترم به آن طور از عمل واجبه خود بازماندند ، مشروحا به حضور بندگان جناب عالى معروض نمود . حالا آنچه به ظهور رسيده ارفل نام وكيل بنگل به احتياط اينكه مبادا از جانب حكومت اين بندر و حجّاج شكايت از او ظاهر سازند از اين بندر كه رفته به عنوان اينكه مىروم پاى تلگراف هنگام ، جهاز ديگر براى حجّاج مىطلبم ، رفته است در تلگراف شكايت از حاكم و حاج نموده ، اين چاكر درگاه كه وارد شد از جميع مردم از رعاياى داخل و خارج و اشخاص صديق القول معتبر استفسار نمود ، معلوم شد كه منتهاى بىاعتدالى و خلاف قول و عمل از وكيل بنگل به ظهور رسيده و سند داده هرگاه حاج را به مكّه معظمه رساند ، نفرى پنجاه تومان بدهد . شرح اين ماجرا مقرب الحضرت الوالا حاجى احمد شاه خان با حاكم به اين بنده درگاه نگاشته است . اينك همان را براى استحضار بندگان جناب عالى انفاد نمود . عمدهء استدعاى مقرب الحضرت الوالا حاجى احمد شاه خان اينست كه چون اين مرد به توسط باليوزگرى بوشهر به سفارت دولت بهيّهء انگليسيه مقيم دار الخلافه اشتباه كارى و عرض خلاف نمود و از جانب جناب مستطاب اجل امجد افخم حضرت اشرف خداوندگارى صدر اعظم مد ظله العالى حكم تلگرافى در استفسار اين فقرات شرف صدور يافته [ ] در آن حضرت ظاهر شود كه خلافى از جانب حكومت بندر عباسى و اهل حاج واقع نشده بلكه از مشار اليه اين طور بىاعتدالىها به ظهور رسيده . به عون اللّه [ ] التفات اولياى دولت ابد مدت علّيه از روى عدالتگسترى و رعيتپرورى غوررسى و احقاق شود [ ] اشتباه كارى كه شده رفع نشود و حال آنكه آنچه از خارج استماع نمود و استنباط شد حاجى احمد شاه خان شورشى كه اهل حاج از روى استحقاق نمودند كمال تقويت و جانبدارى از وكيل بنگل كرده و حاج را با عدم حقانيت تهديد نموده و نگذارده از يك نفر از آنها تعدى و بىاحترامى نسبت به مشار اليه وارد آيد مع ذلك حالا نتيجه به عكس بخشيده . زياده جسارت است چه خواجه خود روش عدل گسترى داند . ايام [ ] مستدام باد . فى سيم شهر ذيحجة الحرام 1289 .
سند شمارهء ( 261 ) مورخ : 3 ذيحجهء 1289 ق . / 1873 م . از : كارگزارى خارجهء فارس به : وزارت امور خارجه
خلاصهء كاغذهاى ميرزا عبد اللّه ، مأمور بندر عباس .
3 ذى الحجهء 1289 .
در عريضهء 28 ذيقعده از اخبار مسقط و حالات امام آنجا و رفتن صيد سالم به ممبئى عرض شد . اين روزها از ممبئى خبر رسيد هنوز در كار صيد سالم قرارى نشده و گويا امرى پيشرفت ننمايد و دوباره عود به طرف شرقى صور و جعلان نمايد .
اين روزها زلزلهء شديدى شد به نوعى كه اهالى اين بندر به خاطر ندارند . چنان حركتى داد كه عموما به فرياد و استغاثه درآمدند . معهذا به حمد اللّه تعالى خرابى ظاهر نشد .
در باب اجراى سيم تلگراف از بندر هنگام به بندر عباسى بعد از آن تلگرافى كه در شيراز زيارت و جواب عرض شد ديگر حكمى مجدّد نرسيده . هرگاه قرارى در اين باب داده شود در صورتى كه رأى مبارك علاقه بگيرد فدوى را آگاه خواهند فرمود .
اگر ناخوشى به هم نرسد وقت تابستان در همين اطراف بندر عباسى به سر خواهد برد . اطلاعا عرض شد .
خلاصهء كاغذهاى كارپرداز ممبئى . 16 ذيقعدهء 1289 .
شرحى در عريضهء نمرهء 34 سيم رمضان 1289 در باب باز كردن پاكتها عرض شد . در اين باب به جاهاى لازم اظهار شد . از جانب سكرترهء خارجه مكتوبا جواب آمد عذر خواسته كه خط شما را نشناختهاند .
فرض خط غير كرده باز نمودهاند . من بعد خطوط خود را افشيل چنانچه رسم است بنويسيد . فدوى نمونه پاكت مستر كان سكرترى را كه نوشته است ، ترجمه نموده با دو پاكت ديگر يكى فارسى و ديگرى انگليسى به حضور فرستاد . مقرر شود سر هر پاكت را خواه فارسى يا انگريزى هر يك ممكن است ، نوشته بفرستند . اميد است كه به سلامت برسد .