سند شمارهء ( 245 ) مورخ : 13 شوال 1286 ق . / 1870 م . از : احمد ( حاج احمد خان كبابى ) به : مستوفى الممالك
طهران . آقاى مستوفى الممالك .
عرض مىكنم مصطفى خان دوازدهم هم اين ماه روانهء شيراز شد .
چون شفيع به جهت او هست كه امر به اشتباه بگذراند مستدعى هستم كه درست به حقيقت برسيد و الّا يك نفر از تجار جرئت توقف بعد از اين در عباسى نمىكند . صد نفر مثل مصطفى خان در اين اطراف هست ، اگر اين شخص سياست سخت نشود همه اين تمنّا را دارند پنجاه هزار تومان غارت بكنند به دو هزار تومان رفع و رجوع آن بكنند . چهار نفر بنى اعمام و همهكارهء مصطفى خان به همراه شيخ سعيد در بندر بودند :
شيخ راشد ، محمد تقى خان ، محمد عبد الهادى ، شيخ يوسف . در اين صورت عذر او چرا مسموع شود ؟ مرحمت فرموده اين مطلب را تلگراف بكنيد . احمد . 13 شهر شوال 1286 . نمرهء 24 .
شيراز . خدايگانى آصف الدوله به يك مضمون است با تلگراف طهران . موجب صفحهء مقابل هم به آصف الدوله به همان تاريخ تلگراف زده شده . نمرهء 204 .
[ بالاى سند ] نمرهء 40 .
سند شمارهء ( 246 ) مورخ : 18 شوال 1286 ق . / 1870 م . به : وزارت امور خارجه
هو
خداوندگارا !
بعد از اتمام عرايض مىخواستم پاكت را ببندم آقا محمد رحيم ، پسر حاجى عبد النبى ، به اتفاق ميرزا سيد على ، حكيمباشى بوشهر ، به منزل فدوى آمدند . چون دو جهاز آتشى آنها به شراكت عيسى پسر خليفه ابن عبد اللّه تاجر كه از تجار بحرين و سالهاست در بندر لنگه ساكن است ، خريدهاند ، قيمت دو جهاز و وضع و قدر صرف ذغال را از مشار اليه سؤال كردم گفت : يك جهاز ذغال يك هزار و شصت تن كه تخمينا سه هزار خروار است و در بيست و چهار ساعت ، شانزده الى هفده تن ذغال صرف سوخت او مىشود به صد هزار روپيه كه بيست و پنج هزار تومان مىشود با مخارج دلالى تمام شده جهاز ديگر حمّال هفتصد تن است كه دو هزار خروار باشد به هشتاد هزار روپيه تمام شده [ . . . ] هستند قيمت اين دو جهاز چهل [ و ] پنج هزار تومان مىشود .
فدوى ديدم نمىتوان براى تفاوت اين قدر صرف سوخت به قدر ده پانزده هزار تومان زياد [ شود ] لازم ديدم اين فقره را به عرض برسانم .
در اين صورت شصت و پنج هزار تومان براى اتباع و مصارف توپ و غيره و تهيهء ذغال كفايت مىكند . اگر حكم مىفرمايند ، ابتياع شود [ ] على العجاله كافى است . آقا محمد رحيم هم تعهد كرد كه اگر شما بخواهيد همينطور جهاز كه براى خود خريدهايم براى دولت علّيه هم به اين قيمتها مىخريم . ملزومات توپ و آتشخانهء حربى و ذغال را هم حاضر مىكنيم ، ولى تنخواه نقد لازم است . منافع داشتن جهاز را همان طورهايى كه عرض شده به تفصيل بيان كرد ، لزوما محض اطلاع خاطر مبارك عرض شد . مورخهء 19 شهر شوال 1286 .
سند شمارهء ( 247 ) مورخ : غرهء ذيحجهء 1286 ق . / 1870 م . از : احتمالا « كارگزار بندر عباس » به : وزارت امور خارجه
خداوندگارا !
به قرارى كه معلوم مىشود سيد تركى در جناح حركت و به عزم تسخير مسقط است و كرنيل بيلى بعد از انتظام بحرين و آوردن شيخ محمد و چند نفر ديگر و حبس آنها در قلعه اسيرگر رفته بود به كلكته ، اينك مراجعت نموده عازم بوشهر است و دور نيست كه سيد تركى را همراه برده و اعانت و امداد نمايد كه مسقط را از دست عزّان انتزاع نموده و او را حاكم نمايد و رفتن سيد تركى به همين لحاظ است و اين اشاره از قرارى كه در روزنامچه نوشتهاند يكى از احكامى است كه كورنر جنرل كلكته به مشار اليه نموده است . چنانچه معروف است كه يك جهاز جنگى ديگر هم به عهدهء كرنيل بيلى مفوّض شده كه نزد او باشد به علاوهء آنچه حال هست كه امر كلّيهء بنادر را منتظم دارد و ديگر ساير قرارهاى كورنر جنرل كلكته با مشار اليه معين و مشخص نشده ، بعد از تشخيص به عرض خواهد رسانيد . به تاريخ غرهء شهر ذيحجهء 1286 .
[ حاشيهء سند ، سمت راست ] خداوندگارا . فدوى ناقابل چندى قبل به توسط مقرب الخاقان آقا خان ، سيد تركى را ملاقات نموده و به قسم لازم اميدوار به مراحم ملوكانهء اعليحضرت قدرقدرت شاهنشاهى نموده و قرار گذارد كه عريضه به اولياى دولت عرض نموده مستدعيات خود را عرضه دارد و البته عرضه خواهد داشت . ميل آن داشت كه اولياى دولت مرحمت فرموده با جناب وزير مختار هرطور صلاح دانند گفتگويى نمايند كه حمايت نموده از مشار اليه مسقط را متصرف شود .
زياده جسارت است .
[ بالاى سند : ] نمرهء 101 .