تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بررسى تاريخى ، سياسى و اجتماعى اسناد بندر عباس ( فارسي ) — صفحة 323

مساهمون:

ص٣٢٣
هم دو ماه است كه معطل هستند و هنوز تنخواهى عايدشان نشده است . چون لازم و واجب بود ، جسارت به عرض نمود . الباقى ظلكم العالى مدام .

سند شمارهء ( 242 ) مورخ : 25 رمضان 1286 ق . / 1869 م . از : كارگزار خارجهء فارس به : وزارت امور خارجه

امورات بندر عباسى منتظم است و عاليجاه حاجى احمد خان مستقل . وجه قسط او قدرى به تأخير افتاده است . با تلغراف خبر داده كه مىفرستد . ادعاى اموال و اثاث البيت او را كه حضرات بستكى به اعانت شيخ سعيد به غارت بردند ، خيلى زياد دارد . مصطفى خان بستكى كه مقرر شده بود يا به شيراز به حضور نواب مستطاب و الا شاهنشاه‌زادهء اعظم روحى فداه حاضر گردد و ادعاى حاجى احمد خان را از روى قاعده رفع نمايد يا اينكه از اطراف لارستان و بندر عباسى جمعيت نموده بر سر او برود ، مشار اليه لابد شرفيابى حضور مبارك نواب مستطاب و الا را اختيار نموده از قرار مذكور الى قصبهء جهرم آمده است و اين روزها به شيراز وارد و به شرف حضور و الا مشرف خواهد شد . بعد بدانچه در حق او مقرر فرمايند عرض خواهد نمود . زياده جسارت ننمود . فى 25 شهر رمضان المبارك 1286 عرض شده است .

سند شمارهء ( 243 ) مورخ : شوال 1286 ق . / 1870 م . از : وزارت امور خارجه به : كارگزار خارجهء فارس

هو مقرب الخاقانا ! از نظم امور بندر عباسى و پرداخت وجوه مستقلى عاليجاه حاجى احمد خان ، حاكم آنجا ، و استقلال مشار اليه در عمل بندر مزبور كه اظهار كرده بوديد ، اطلاع و استحضار حاصل شد . اينكه در باب اموال و اثاث البيت منهوبهء او در مقدمهء بندر عباسى كه نوشته بوديد نواب مستطاب شاهنشاه‌زادهء آزادهء كامكار يمين الدوله ، صاحب اختيار و حكمران فارس دام اقباله العالى ، مصطفى خان بستكى را به شيراز احضار فرموده‌اند كه در باب دعاوى عاليجاه حاجى احمد خان تحقيق و دادرسى و احقاق حق فرمايند و نوشته بوديد مصطفى خان هم تا به جهرم رسيده است و اين روزها وارد خواهد شد . از تفصيل مراتب مزبوره هم استحضار حاصل آمد . ان شاء اللّه تعالى بعد از ورود مشار اليه از تفصيل قرارداد نواب معظم اليه هم باز اطلاع خواهيد داد كه معلوم شود قرار امر اموال و اسباب منهوبهء مشار اليه به كجا منتهى شد . زياده مطلبى نبود . فى شهر شوال المكرم 1286 .

سند شمارهء ( 244 ) مورخ : شوال 1286 ق . / 1870 م . از : وزارت امور خارجه به : امين تذكرهء بندر عباس

مقرب الخاقانيه هو پاكت مورخ به تاريخ 5 شهر شعبان المعظم شما كه روزنامهء هفت ماه تذكرهء بندر عباسى از دويم محرم تا سلخ شهر رجب المرجب ملفوف آن بود ، رسيد ، مطلع شدم . در مدت هفت ماه شصت عدد تذكره خيلى كم به خرج رفته است . از طرف شما اهتمام و مراقبت از ترويج اين عمل لازم است كه لامحاله به قدر اجرت طبع تذكره و معادل سهمى از ميزان مقررى شما كه در ازاء مباشرت اين خدمت منظور است ، عايد ديوان بشود و عمل لغو و بىفايده نباشد . اين كه نوشته بوديد تذكرهء امضاء در بندر عباسى به خرج نمىرود كه عابرين آنجا رعاياى انگليس هستند نه عثمانى و روس ، چنين نيست كه آن عاليجاه تصور كرده است . البتّه مىبايست داشته باشند كه در حين دخول حدود دولت ايران مطلقا رعاياى خارجه بايد تذكرهء امضاء داشته باشد كه در داخله به سمت رعيتى دولت متبوعهء خود معروف شده و بتوانند تجارت و به آزادى توقّف و يا از سرحد ديگر عبور نمايند . در اين صورت فرق نمىكند كه آن عابرى سبيل تبعهء انگليس باشد و يا عثمانى و روس و فرانسه و غيره . چنانچه اين رسم گرفتن امضا در هر دولتى كه قرار تذكره و باشبرت مقرر است معمول به مأمورين جانبين مىباشد و محل كلام است . البته آن عاليجاه به قاعده اهتمام در ترويج تذكرهء امضا نمايد و به خرج بدهد . تذكره [ ] كه خواسته بوديد يكصد و پنجاه طغرا به صحابت محسن بيك چاپار به كرمان فرستاده شد كه به توسط كارگزاران عمدة الامراء العظام وكيل الملك به شما برسد و البته تا به حال رسيده خواهد بود . وجه قيمت تذكره را نيز همان‌طور كه نوشته بوديد هميشه براى عمدة الامراء العظام معزى اليه بفرستيد كه همراه قسط ديوانى كرمان و يا به صحابت چاپار خواهند فرستاد . فى شهر شوال 1286 .