هم در محال مسقط و عمان با صيد سالم شركت بدهند تا رفع اين مخمصه بشود . آنچه مشخص شود بعد عرض خواهد شد . همين قدر اين نكته را جناب خدايگان ملتفت باشند كه مثل قرارداد عباسى و آمدن حاجى احمد ديگر مدخلّيتى به انگليسها ندهند كه به تدريج زياد خواهد شد . ديگر صاحب اختيارند .
زياده جسارت ننمود . فى 25 شهر رجب 1285 عرض شده است . [ امضا ]
[ حاشيهء سمت چپ برگ دوم سند ]
كارگذار خارجهء فارس از كمال احتياط نوشته است و الّا هرگز مدخليت به انگليسها داده نشده و انشاء اللّه تعالى به توجهات ملوكانه داده نخواهد شد .
سند شمارهء ( 216 ) مورخ : 26 رجب 1285 ق . / 1868 م . از : كارگزارى بندر عباس به : وزارت امور خارجه
هو
كارگزاران دولت انگليس هم از طريق تلگراف از ممبئى به جناب صيد سالم اطمينان دادهاند كه در نظم و انجام امور شما عما قريب خوددارى نخواهد شد . عاليجاه كرنل بيلى ، باليوز بوشهر ، هم از طريق تلگراف عاليجاه حاجى احمد را احضار نموده كه از گوادر يا بندر كراچى به مشار اليه ملحق شود و استفسارى از چگونگى امور مسقط از مشار اليه نمايند . ايشان هم همان روز عزيمت بنده به اين سمت ، مشار اليه هم در جهاز آتشى مستمرى تجارتى به عزم ملاقات باليوز روانه شدند كه بيست روزه مراجعت به بندر عباسى نمايند .
ظنّ غالب است كه عاليجاه باليوز ، صيد تركى را از ممبئى همراه بياورند و با جناب صيد سالم معيّت دهند ، آنگاه به كار مسقط پردازند .
اطلاعا جسارت به عرض نمود . باقى ايام ظله العالى مستدام باد .
فى 26 شهر رجب المرجب 1285 .
سند شمارهء ( 217 ) مورخ : شعبان 1285 ق . / 1868 م . از : مشير الملك پيشكار ايالت فارس به : وزارت امور خارجه
هو
در باب فقرهء هزار تومان بندر عباسى ، شما خودتان از كيفيت سابقهء آن بايد استحضار داشته باشيد كه اين وجه در ازاى طلبى كه محمد بن آدم از صيد ثوينى ، امام سابق مسقط ، داشت قرار داده شده بود كه هر سال از بندر عباسى به توسط وزارت امور خارجه به ديوان همايون اعلى مىرسيد . دخل به عمل اجاره و ماليات قراردادى بندر به هيچوجه نداشت .
از قرارى كه مذكور شد عاليجاه حاجى احمد خان در اداى آن مستمسك به اين قدر بودهاند كه در ضمن قرارداد جديد بندر عباسى آن هزار تومان قيد و ذكر نشده است و به همين دستآويز و عذر ناموجه در هذه السنهء لوىئيل چيزى از اين بابت تا به حال نداده و نرسانيده است . حالا كه برحسب حكم همايون و صوابديد نواب مستطاب و الا حسام السلطنه قرار بر اين است كه قرارداد سابقه بندر باقى و برقرار به همان قيود و شروط به عاليجاه مشار اليه واگذار شود بهتر اين است براى رفع ادعا و سدّ راه حرف از نواب و الا و شما ، مذاكرهء اين هزار تومان را با حاجى احمد خان به ميان آورده جزو قيود و شروط اجارهء بندر نماييد كه هر ساله بدون حرف علاوه بر سى هزار تومان اجاره و ماليات آنجا به توسط وزارت امور خارجه به ديوان همايون كارسازى نمايد . من بعد براى او راه حرفى باقى نماند . در حقيقت خدمتى است كه به ديوان اعلى كردهايد . فى شهر شعبان المعظم 1285 .
سند شمارهء ( 218 ) مورخ : « 1 » 1285 ق . / 1869 - 1868 م .
هو ا . . . تعالى .
قربانت بروم . چه عرض كنم از اوضاع شيراز . قبلهء عالم فرمان ، مرحمت مىفرمايند سركار مشير الملك مىفرمايد ، ممضى نخواهم داشت . حال كه بستگى شماها به سركار عظمت مدار كثير الاقتدار ، وكيل الملك هست . اگر گذاردم آب بندر عباس را بخوريد ، مرد مرا نمىگويند . بندهء كمترين را پنجاه روز در شيراز معطل كرد . چون كه فرمانى به عهدهء كمترين مقرب الخاقان آقا ميرزا محمد رئيس صادر كرده
هامش
( 1 ) . براساس اسناد ديگر تعيين شد .