تشريف داشتهاند و قرار نظم تذكرهء آن بندر را با عاليجاه شيخ خليفه ، ضابط آنجا ، دادهاند اين اوقات دادن تذكره به خلاف سابق جارى و منتظم است ولى امين تذكرهء اينجا بدون مواجب به عسرت و پريشانى افتاده است . لازم است كه على الحساب مواجب يا انعامى از خاك پاى همايون در حق مشار اليه مرحمت شود كه تواند چندى در آنجا توقف نمايد تا امر تذكرهء آنجا به تدريج رواج گرفته مأخذ به دست آيد كه عمل تذكرهء آن بندر چه خواهد شد و بعد به نحو مقتضى قرارى بفرمايند .
حسب القرار نواب مستطاب و الا حسام السلطنه ماهى پنج تومان ضابط آن بندر از بابت منافع حكومتى به مشار اليه مىدهد ولى پنج تومان در آن بندر كجا كفايت مخارج و قيمت آب را مىنمايد . بيچاره ميرزا آقا خيلى پريشان و مقروض شده است ، خاصه اينكه مبتلاى به مرض هم مىباشد . فى الواقع مأموريت و توقف در اين بنادر جانبازى است .
اطلاعا جسارت به عرض نمود . فى سيم شهر ربيع الاولى سنهء 1285 عرض شده است .
[ حاشيهء سمت چپ برگ دوم سند ] به همان طورى كه نواب حسام السلطنه قرار دادهاند ، بسيار خوب است و البته از آن قرار مجرى بدارند . عجالتا از طهران مواجب در حق او برقرار نمىشود .
سند شمارهء ( 198 ) مورخ : 5 ربيع الثانى 1285 ق . / 1868 م . از : كارگزارى خارجهء فارس به : وزارت امور خارجه
تعليقهجات رفيعهء مورخهء چهارم شهر ربيع الاولى در اول عشر آخر شهر معروض به افتخارم وصول ارزانى داشت . به نظر نواب مستطاب و الا حسام السلطنه رسانيدم .
در باب وجه سيصد تومان قراردادى بندر عباسى كه تفصيلى در متن و مختصرى در حاشيه مرقوم فرموده بودند ، بعد از ملاحظهء شرح حاشيه خيلى تحسين فرمودند كه در جزئى امرى از امورات ، جناب وزير فروگذار نمىفرمايند كه بدون وقت و رسيدگى از آن بگذرند . واضح است كه پس از اين تغييرات و متفرق شدن مباشرين بندر عباسى و انتزاع از تصرف كارگزاران جناب امام مسقط ، ديگر كجا و از كه مىتوان مطالبهء چنان وجه مبهمى كه سه چهار سال مخفى و مستور مانده است نمود . چنانچه وجه يك هزار تومان هر ساله واضح و آشكار مطالبه و دريافت مىشد آن سيصد تومان را هم هرگاه جزو آن بود البته هر ساله مطالبه و دريافت مىشد . ديگر پس از آنكه خيالات صورت نگرفت و به كلى آن قرار به هم ريخته شد حاصلى در ابراز آن نخواهد بود . آن است كه جناب وزير در حاشيه حضورا فرمايش فرمودهاند كه شرح متن حسب الخواهش و اقوالى است كه مذكور شده است . حالت حاليهء آن بندر را مشخص داشته بنويسيد تا تكليف معلوم گردد . اين است كه كرارا صورت ماجرا به خاك پاى اقدس همايون از تغييرات آن بندر و كوتاه نمودن دست مباشرين سابق و قرارهاى تازه و تعيين وجوه ماليات آن بندر و توابع به تفصيل عرض شده است و اولياى دولت علّيه را نيز آگاهى حاصل گرديده است .
شرحى هم نواب معظم اليه جداگانه مرقوم داشتهاند ، ملاحظه خواهند فرمود .
زياده جسارت ننمود . فى 5 شهر ربيع الثانى سنهء 1285 عرض شده است . [ حاشيهء سمت چپ سند ، برگ دوم ]
بعد از تحقيق از ميرزا على اكبر جوابى هم به نواب و الا لازم است نوشته شود تا اقتضاى كار چه باشد .
سند شمارهء ( 199 ) مورخ : 5 ربيع الثانى 1285 ق . / 1868 م . از : كارگزار خارجهء فارس به : وزارت امور خارجه
يكصد و شصت تومان برات تجارتى از بابت وجه سنهء ماضيهء بندر عباسى با چاپار قبل انفاد حضور گرديد . مستدعى است وصول آن را مقرر فرمايند . بقيه هم انشاء اللّه عنقريب وصول و انفاد خواهد گرديد .
[ تحشيهء مطلب در صفحهء مقابل : ] رسيده است . بقيه را هم زود بفرستند .
يك صندوق ظروف چينى مرسولى از ممبئى به بندر ابوشهر رسيده است . با قاصد وصول آن را نوشته بودند . هر وقت برسد ، انفاد خواهد گرديد .
[ تحشيهء مطلب در صفحهء مقابل : ] همانطور كه سابق نوشتهام ، اهتمام در فرستادن ظروف نمايند كه آدمش معتبر باشد . زود بياورد و خوب . انشاء اللّه تعالى .
در باب جماعت يهود هم بعد از ملاحظهء تعليقهء مرقومه به اين بنده كه نواب اشرف و الا فرمودند ، شرحى خدمت جناب وزير مىنويسم . ديگر الى حال فرمايشى نفرمودند . البته خدمت بندگان خدايگان اظهارى فرمودهاند . اين بنده هم به ملاحظهء عدم ميل ايشان عرض ننمودم .
به جهت اطلاع عرض نمود . ايام مرحمت مستدام . فى 5 شهر ربيع الثانى سنهء 1285 عرض شده است .
[ تحشيهء مطلب : ] كاغذ شاهزاده هنوز نرسيده ، لكن خوب شد كه متابعت ميل ايشان را كرديد .
[ گوشهء سمت راست سند : ] بوشهر و بندر عباسى ، 65 .