فى 5 شهر ذيقعدة الحرام سنهء 1284 عرض شده است . [ امضا ]
سند شمارهء ( 170 ) مورخ : « 1 » 1284 ق . / 1868 - 1867 م . به : وزارت امور خارجه
وقايع مسقط
جناب جلالتمآب امام مسقط در بندر مسقط تشريف دارند و ملالى ندارند .
عاليجاه حاجى احمد مداما در اخلال امورات ملكى امام مسقط مىكوشند و جناب معظم اليه از كثرت حمق همه را خدمت مىپندارند .
عاليجاه شيخ سعيد خان ، حكمران بندر عباسى ، به الاتفاق آقا احمد شاه مينابى بنابر اخلال حاجى احمد هر دو حسب الاحضار جناب جلالتمآب امام مسقط روز چهاردهم ماه مبارك رمضان در كشتى آتشى وارد بندر مسقط گرديدند . آقا احمد شاه را همان روز ورود محبّت نموده منزل در مسقط دادند و شيخ مذكور را غضب كرده ده روز بالاى دريا در يكى از كشتيهاى امام مسقط در كمال ذلّت منزل داده ، بعد از ده روز منزلى در مسقط به او دادند ، از كشتى به زير آمد . نيز جواب آوردند مأمورى از دولت فرانسه در كشتى مذكور بود . از امام مسقط منزلى خواهش نمود . امام مسقط نيز خانه قريب دريا مشهور به خانهء اسقيل جهت آن معين فرمودند . بعد از نزول ، امام مسقط از مقصدش سؤال فرمودند . جواب داد كه خود نيز بر مأموريت خود مطلع نيستم .
دو نوشتهء سربسته از دولت همراه است . مأذون بر گشودن آنها نيستم مگر بعد از ورود كمندر صاحب و دو كشتى دولتى ديگر به بندر مسقط .
آن وقت معلوم خواهد گرديد . مجملا حال ، مشغول مهندسى قلعهجات مسقط است . اهل مسقط هر كس به مظنهء خود حدثى بر مأموريت آن مىزنند . بعضى مىگويند مأمور است كه در مسقط بناى سفارتخانه و نصب بيدق و نشر علم دولت فرانسه نمايد . برخى مىگويند كه صيد ماجد ، حكمران زنگبار ، برادر امام مسقط مرحوم ، به دولت فرانسه عارض گرديده كه كارگزاران دولت انگليس خيالات فاسد دربارهء مسقط و برّ عمان دارند . محض استعلام و تفحص همين فقره آمدهاند و لا يعلم الغيب الّا اللّه .
و نيز روز نوزدهم شهر مذكور مأمور فرانسه كشتى دولتى خود را از مسقط روانهء جزيرهء موريس نمود و خود انتظار جهازات ديگر دارد .
و نيز مأمور دولت انگليس مقيم مسقط محرمانه خدمت امام مسقط عارض گرديده بر اينكه هر وقت كشتيهاى دولت فرانسه به مسقط آيند لازم نيست اسباب احترام چندانى براى آنها فراهم آورد .
حتى لا يخفى .
در عشر آخر رمضان ، قريب ده بغله از بصره وارد مسقط گرديده جميعا جو و گندم و خرما با قاطر حمل دارند و حسب الحكم دولت انگليس به بندر مصوّع و ارض حبشه مىبرند .
جناب جلالتمآب امام مسقط روز بيست و هفتم ماه مبارك رمضان به قاعده و قانون مستمرى كه رسم اعراب اين اطراف است ، معروفين اهل مسقط را هر يك على قدر مراتبهم گوسفند و غنم يك رأس و دو رأس سه رأس جهت ذبح عيد به آنها التفات فرمودند .
و نيز جناب جلالتمآب امام مسقط منشور حكومت ميناب را به نام آقا احمد شاه صادر فرمودند و معزى اليه روز بيست و نهم رمضان روانهء صوب مأموريت گرديد .
سند شمارهء ( 171 ) مورخ : « 2 » 1284 ق . / 1868 - 1867 م . از : مأمور ديوانى بندر عباس به : وزارت امور خارجه
فدايت شوم .
عرضه مىدارد كه اعظم مطالبات بر ظهور اختصاص عبوديت و مراتب اخلاص فدوى است و بر وجهى از جهات به مبادرت عذر عريضه جسارت ورزيده و اين معنى را باعث افتتاح توجه الطاف و مكرمت سركار بندگان عالى دانسته كه از بواطن اخلاص فدوى آگاهى آيد .
چون كه فدوى از جمله چاكران و دولتخواهان قديمهء دولت علّيه بودهام و سالها بوده است و گذشته است و با وجود كثرت اخلاص و نهايت عبوديت ، فدوى در محل كتمان بوده است . نظر به بعضى جهات و اقتضاى زمان ، امكان ظهور [ و ] بروز از مراتب اخلاص نشده است ولى حفظ الغيب طريقهء اخلاص و بندگى خود را از دست ندادهام و اين مطلب را از حضرت رب العزت مسئلت داشتهام كه به هر وسيله ، صورت امكان پذيرفته باشد ، لهذا نظر به اقتضاى وقت [ و ] زمان وسيله پيشآمد جسارت شد .
در اين اوقات نظر به ظهور بعضى جهات امورات بندر مسقط ، امام عالى مقام مسقط بناء علّيهذا عاليجاه شيخ سعيد خان را از بندر عباسى احضار مسقط فرمودند و عاليجاه شيخ خالد كه ولد شيخ سعيد خان است به امر والىگرى در بندر معين فرمودند و امورات ملكى و انتظام ساير اوامرات از هر بابت و از بابت دادخاست وجوهات ديوانى جمعى بندر عباسى مرجوع و واگذار به فدوى فرمودهاند كه بههرحال رفع و رجوع امورات لازمى را نموده باشم . لهذا فدوى به امورات محوّله اقدام دارم . مستدعى آنم كه سركار بندگان عالى از كيفيت حالات فدوى و
هامش
( 1 ) . براساس تاريخ مسقط و عمان ، بحرين و قطر ، پيشين ، ص 151 .
( 2 ) . براساس كتاب تاريخ مسقط و عمان ، بحرين و قطر ، پيشين ، ص 151 .