سند شمارهء ( 164 ) مورخ : 22 شوال 1284 ق . / 1868 م . از : كارگزار ايران در بمبئى به : وزارت امور خارجه
هو
خدايگانا !
از قرارى كه مشهور است شيخ سعيد ، حاكم بندر عباسى ، را صيد سالم به مسقط طلبيده و حكم نموده كه در جهاز متوقف باشد . گويا حاجى احمد مشهور به كبابى مينابى كه در عريضجات قبل تفصيل مراجعت او را از شيراز و رسيدن به وزارت مسقط كما فى السابق مفصلا عرض شده است به سبب خصومتى كه از سفر شيراز و قبل از او با او داشته ، صيد سالم را به احضار و معطّل نمودن شيخ سعيد در مسقط محرك شده و نيز نوشته بودند كه نواب شاهزادهء والاتبار حكمران فارس با پنج و شش هزار جمعيت خيال آمدن به سمت گرمسيرات الى بندر عباسى را دارند و اهالى اينجا ازين سفر شاهزاده در اين وقت كه اول گرما و بدى هواى بنادر به عموم و به خصوص بندر عباسى است ، تعجب مىنمايد و سبب سفر بىموقع نواب و الا را از كمترين مىپرسند . به سبب عدم اطلاع ، متحّير است كه چه جواب بگويد و فى الحقيقه اگر مقصود انتظام بنادر است مىبايست وقتى آمده باشند كه مدتى در آن صفحات اقامت فرموده تاكنون از انتظامات لازمه فراغت حاصل فرموده ، حال وقت معاودت ايشان باشد و بعضى متفكراند كه چه مهمّ عمده در بنادر روى نموده كه چارهء آن منحصر به تشريففرمايى حكمران فارس با لشگر و سپاه و مصارف زياد است . خيال اكثرى متوجه بندر عباسى است كه اين همه اساس به جهت تصرف آنجا بايد باشد و جمعى را عقيده اين است كه موقع تصرف و يا زياد نمودن اجارهء آن بندر وقتى بود كه كارگزاران فارس به جهت پيشكشى و منفعت خود حرفهاى دروغ پاره اراذل را كه واسطه بودند گوش نموده ، موقع كار را از دست داده به غفلت گذرانيدند .
با اين همه اگر حالا هم مقصود تصرف بندر باشد بىاينكه اين همه عظم قرار بدهند و حاجت به مصارف زياد و لشكركشى و غيره بشود به طورهاى ديگر به اين وجه ممكن و ميسر است .
مورخهء 22 شهر شوال المكرم سنهء 1284 .
سند شمارهء ( 165 ) مورخ : 2 ذيقعدهء 1284 ق . / 1868 م . از : كارگزارى خارجهء فارس به : وزارت امور خارجه
وقايع مسقط
جناب جلالتمآب امام مسقط در بندر بركه ، دو منزلى بندر مسقط ، تشريف دارند . خدم و حشم و عساكر ملتزمين ركاب با دو عراده توپ همراه دارند . عاليجاه شيخ سعيد خان و جناب حاجى احمد نيز در ركاب معزى اليه حضور دارند .
عاليجاه كرنيل بيلى ، مأمور دولت بهيّهء انگليس ، حسب الاحضار جناب جلالتمآب امام مسقط روز پانزدهم ماه شوال در كشتى آتشى وارد مسقط گرديدند و روز بيست [ و ] سيم شهر مذكور از مسقط روانهء بركه خدمت امام مسقط گرديدند و از قرار معلوم امام مسقط با حضرات اعرابى كه به محاربهء ايشان حركت كرده بودند بناى مصالحه دارند تا رأى مأمورين دولت انگليس به چه نحو قرار گيرد و اللّه اعلم .
جناب سيد حارب ، برادر جناب جلالتمآب امام مسقط كه تخمينا دوازده سال از عمر آن مىگذرد ، به نيابت مسقط برقرار هستند و ملالى ندارند .
مورخهء بيست و پنجم ماه شوال از جانب ايتكنسن صاحب ، قونسول دولت انگليس ، اشتهارى نوشته ، درب گمركخانهء مسقط زدند مشعر بر اينكه جميع رعاياى دولت انگليس ساكنين مسقط و برّ عمان از هر طايفه و ملّت حسب الحكم در سفارتخانهء دولتى حاضر گردند كه اسامى همگى در دفتر دولتى ثبت گردد . رعاياى مذكوره به موجب قرارداد ، دستهدسته رفته اسامى خود را قلم مىدهند . از اين فقرات منظور معزى اليه معلوم نيست .
و نيز كشتيهاى دولتى انگليس همه روزه از بصره قاطر و استعداد حمل نموده وارد مسقط مىگردند و تدارك خود را ديده عازم بندر مصوّع و ارض حبشه مىگردند .
لغايت دويم ماه ذالقعدة الحرام سنهء 1284 هجرى .
سند شمارهء ( 166 ) مورخ : 2 ذيقعدهء 1284 ق . / 1868 م . از : وزير مختار و فرستادهء ويژهء دولت انگليس - چارلز اليسون به : وزارت امور خارجه
جناب جلالتمآب ، فخامت و مناعت انتساب دوستان استظهارا مشفقا مكرما !