تصوير سند شمارهء 159
بصره به بندر عباسى به جهت توقف چند روزه آمده است . به جهت او هم در بندر خانه خالى نموده و منزل دادهاند و صيد عبد العزيز ، برادر صيد ثوينى ، هم در جهاز آتشى با لباس انگليسى به بصره رفته بوده است .
خيال مردم بندر اين بوده كه شايد صيد عبد العزيز رفته و او را محرّك آمدن به بندر شده .
حال كه كارگزاران كافى الحمد اللّه در بندر هستند ، حقيقت جميع گزارشات اتفاقيه آنجا را به عرض خواهند رسانيد و جناب خدايگان عالى از حقيقت تقصير و جريمهء امام مسقط و چگونگى مال و استحكام اساس اين كار بهتر مطلّع هستند . كمترين كه پنج ماه است به سبب عدم زيارت توقيعات رفيعه از امور واجبهء خود مطلع نيستم تا به اين كارها چه رسد .
اميدوارم كه بر وفق منظور خانهزادان دولتخواه تلافى از امام بشود و بالمآل اسباب اين تنبيه جزئى به نحوى فراهم نيايد كه مايهء خرابى و رخنهء كلى در اساس و بنيان اصل كار پيدا بشود كه به سالها چارهء آن ممكن نشود و اشخاصى كه تاكنون مدخليت در اين كار نداشتهاند خودى به ميان انداخته و فضولى ذاتى كه در اكثر امور دارند و به كار بردهاند پيشنهاد خاطر سازند . بالجمله آنچه هم كمترين حال عرض نمايد ، فضولى است و آنچه لازم بوده است در باب عمل امام و بنادر و غيره دو سال است در هر پاكت به عرض رسانيده است و جناب خدايگان عالى مطلع هستند .
زياده جسارت است . مورخهء 14 شهر رمضان المبارك 1284 . [ بالاى صفحه ] نمرهء 3 ، خلاصه شد .
سند شمارهء ( 161 ) مورخ : 21 رمضان 1284 ق . / 1867 م . از : وزير مختار و فرستادهء ويژهء دولت انگليس - چارلز اليسون به : وزارت امور خارجهء ايران
جناب جلالت و نبالت نصابا ، فخامت و مناعت انتباها ، دوستان استظهارا ، مشفقا مكرما . در بهار گذشته دوستدار آن جناب زحمت داد در خصوص شكايت اهّمى كه از خليج فارس به دوستدار رسيده بود به اين معنى كه شيخ لنگه مانع شده بود از اينكه در آن بندر مال التجاره وارد نمايند و براى دليل اين رفتار خيلى غريب به نايب باليوزگرى بندر ابوشهر اظهار داشته بود كه اطاعت حكمى مىنمايد كه از دولت ايران براى او رسيده است . آن جناب در آن وقت دوستدار را اطمينان دادند كه به هيچ وجه اطلاعى از اين مرحله ندارند و دولت ايران هم اين قسم احكامات هيچ وقت صادر نكرده و آن وقت وعده فرمودند كه اين مطلب را به نواب مستطاب و الا حسام السلطنه رجوع نمايند ولى چون