تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بررسى تاريخى ، سياسى و اجتماعى اسناد بندر عباس ( فارسي ) — صفحة 273

مساهمون:

ص٢٧٣
كه متعرض شيخ سلطان نشود كه هر وقت بخواهد به آسودگى در خانهء عافيت خود متمكن گردد . يقين است كه نظر به اتحّاد بين الدولتين فخيمتين مسامحه نخواهند نمود و مشار اليه را از اين رهگذر آسوده خواطر سازند . همواره سلامتى حالات به انضمام رجوع مهمات را مترصد است . الباقى ايام مودّت و محبت مستدام باد . فى شهر رجب المرجب سنهء 1284 . [ بالاى صفحه ، سمت چپ ] هو . متعلق كاغذ بىتاريخ ميرزا عبد اللّه ، مأمور بندر عباسى ، 84 [ 12 ] [ بالاى صفحه ، سمت چپ ] بايست شيخ سلطان بن حسين مرزوقى بداند سهو كرده است . درخواست در كاغذ [ ] نمايند .

سند شمارهء ( 157 ) مورخ : 9 شعبان 1284 ق . / 1867 م . از : وزير مختار انگليس در تهران به : طامسن صاحب

ترجمهء مراسلهء جناب جلالتمآب وزير مختار به عاليجاه شهامت و جلالت دستگاه ، طامسن صاحب . در جواب پيغام جناب جلالتمآب وزير امور خارجه در خصوص نقل نمودن سيم دريا از مسندم به انگام خواهيد گفت تحويل مذكور بيشتر به ملاحظهء اين بود كه آب و هواى آنجا ناسازگار به مزاج صاحبان تلگرافچى و ناامنى آن صفحات بود و لهذا قرار اين امر را با امام مسقط دادند . اين فقره را نمىتوان در سلك كشيد با فصول قرارداد فيما بين دولت ايران و امام مسقط كه به واسطهء آن جناب وزير امور خارجه گفته‌اند كه امام مسقط نمىتواند بدون اذن و امضاى دولت ايران قرار ملكى با خارجه بدهد . اين امر انحصار دارد به تحويل تلگرافخانه از جايى به جايى ديگر كه هر دو در تحت حكومت امام مسقط است و خود او حرفى ندارد . اگر اعليحضرت پادشاهى چنين بدانند كه امضاى ايشان به اين تحويل مكان لازم است من تشكيك ندارم اين تفصيلات را كه مىشنوند بدون تأمل ممضى خواهند فرمود . فى 9 شهر شعبان المعظم سنهء 1284 . [ حاشيهء سمت راست ، بالا ] اين يادداشت را طامسن صاحب در جواب روزنامهء ملفوف كه از عرض حضور همايون مىگذرد ، آورده است . 84 .

سند شمارهء ( 158 ) مورخ : 21 شعبان 1284 ق . / 1867 م . از : احتمالا « كارپرداز ايران در بمبئى » به : وزارت امور خارجه

خدايگانا ! اين اوقات مىتوان گفت كه كارگزاران انگليس با امام مسقط زياده بر سابق اسباب اتّحاد را فراهم مىآورند . كم‌كم او را هم مثل پدرش فدوى خود خواهند كرد . فرصتى كه كارگزاران فارس به جهت انتظام عمل بندر عباسى بلكه مسقط از دست دادند . چنانچه در عريضجات قبل مفصلا عرض شده ، كارگزاران انگليس محض خدمت به دولت متبوعهء خود و بىطمعى ، وقت را غنيمت شمرده فرصت را از دست نداده و نخواهند داد . چنان كه [ ] امام مسقط را به آوردن صيد تركى ، عمّش ، مهار كردند و حال قدرت سر جنباندن ندارد و مبلغى هم اخراجات به صيد تركى هرماهه مىدهند . حاجى احمد مينابى ، مشهور به كبابى ، رعيت دولت انگليس كه از ترس صيد سالم فرار به شيراز نمود و در آنجا چنانچه سابقا عرض شده مبلغى به اسم حكومت بندر لنگه و غيره از او گرفته به مينابش فرستادند و بعد از حاكم لنگه معادل آن مبلغ گرفته حكومت را به او واگذاشتند . حاجى احمد سر خود را بىكلاه ديده مجددا متوسل به باليوز ابوشهر شد . او هم حاجى احمد را به مسقط برده به امام سپرد . حال پيشكار و وزير امام مسقط است . در كار شيخ سعيد ، حاكم بندر ، و گماشتگان حكمران فارس كه در آن صفحه باشند ، به قدرى كه دسترس داشته باشد پيش امام مسقط اخلال و افساد مىنمايد و از قرارى كه نوشته بودند دعوا و كتك‌كارى به جهت يك وقت كه شكر ، بيست روپيه قيمت دارد برادر ميرزا عبد اللّه محض غرور با وكيل جهازات آتشى مقيم بندر عباسى نموده و به همين سبب كرنيل بيلى به بندر رفته قدرى تهديد به شيخ سعيد نموده و رعاياى انگليس را حكم به خروج از آنجا كرده و گفته است كه مقدمهء او را به دار الخلافه خواهم نوشت و برادر ميرزا عبد اللّه نيز استشهادى تمام نموده در بىتقصيرى خود با حالت مقصرى او . مردم محض عصبيت مهر نموده‌اند . البته اين مقدمه مفصلا به عرض جناب خدايگان عالى خواهد رسيد . عرض كمترين بىحاصل است . 21 شهر شعبان المعظم 84 [ 12 ] .