تعجب نيست . با اين همه مستحفظ و مراقب معلوم نيست چگونه خود را از قلعه در انداخته . بعضى مىگويند به لباس زنانه و نيز گفتهاند لباس مستحفظين قلعهء حيدر آباد پوشيده در رفته است . على اىّ حال معلوم نيست اين خبر در نوشتجات تجارتى از كراچى به اينجا رسيده .
نويسندگان اين خبر اين فقره نوشتهاند محرمانه باشد كه كارگزاران دولت انگليس از انتشار اين واقعه خوش ندارد و اللّه اعلم بحقايق الامور .
در نوشتجات تجارتى از بصره خبر رسيده كه كارگزاران دولت عثمانيه چنان اعلام كردهاند كه عشور تنباكوى موصوله در گمركخانهء ممالك عثمانيه از تاريخ پانزدهم صفر صدى هفتاد و پنج معمول داشته ، مأخوذ خواهند نمود و اين خبر باعث نگرانى و اوقات تلخى بعضى از تجّار رعيت دولت قويشوكت علّيه كه عامل عمل تنباكو هستند شده . خدا كند كه اين حكم جارى نشود . هرگاه چنين رسم معمول شود از بابت فقرهء تنباكو ضرر كلى به ماليات فارس و محال اصفهان خواهد رسيد .
يقين است كه فقرات معروضه در حضور مبارك اولياى دولت قويشوكت علّيه مخفى نخواهد بود و از روى كمال عدالتگسترى بر آنچه مصلحت است ، مراقبت تامه مبذول خواهند فرمود . اگرچه از قرارى كه نوشتهاند كه اين رسم چند سال است در نظر داشتند و دارند هنوز تا به حال جارى نداشتهاند . انشاء اللّه اين فقره همچنين خواهد بود . لازم به عرض بود ، جسارت نمود . لغايت غرهء صفر سنهء 1293 معروض شد .
سند شمارهء ( 140 ) مورخ : صفر 1283 ق . / 1866 م .
هو
مخفى نماند كه ما يكصد و هفتاد نفر [ معادل به خط سياق ] حاج بيت اللّه الحرام از رعيت دولت عليهء ايران مورخهء سيم شهر صفر المظفر سنهء 1283 از بندر جدّه در جهاز سيد يوسف روادى وارد بندر مسقط گرديديم . ناخداى جهاز از بندر مسقط تجاوز ننموده حجاج از حسن به حسن نمود يعنى از كشتى خود به كشتى ديگر نقل داد . عملهجات گمركخانهء بندر مسقط به قاعده و قانون مستمرى عبور حسن به حسن شدن را به موجب معمول سابقه از حضرات حاج گرفتند . عاليجاه رفيع جايگاه مجدت همراه آقا ميرزا محمّد اسمعيل ، كارگزار دولت علّيهء عاليه مقيم بندر مسقط ، از اين فقره اطلاع به هم رسانيدند . منافى رأى ايشان [ ] كردند . فورا كيفيت را به جناب امام مسقط اظهار داشتند و خواهش نمودند كه بايد اين قاعده از حاج تبعهء دولت علّيه از حال و من بعدها برخواسته گردد . جناب امام مسقط حكم فرمودند كه ما عشور حجّاج عجم تبعهء دولت علّيه خاصه حسب الخواهش كارگزار دولت علّيه از حال الى بعدها موقوف و معاف داشتيم و اين قاعدهء ديرينه به سعى و اهتمام عاليجاه مجدت همراه آقا ميرزا محمّد اسمعيل ، كارگزار دولت علّيهء عاليهء ايران ، به حمد اللّه برخواسته گرديد و اين فقره باعث ازدياد دعاگويى و اميدوارى و شكرگزارى حجاج بيت اللّه الحرام نسبت به عمر و دولت و سلطنت اعليحضرت قدرقدرت اقدس همايون شاهنشاه جمجاه ظل اللّه روحنا و روح العالمين فداه گرديد . تحريرا فى شهر صفر المظفر سنهء 1283 .
سجلات :
[ حاشيهء بالاى سند ]
اقل ذاكرين حاجى ميرزا [ ] ملقب به جناب به همراه جهاز مذكور بودم . عاليجاه آقا ميرزا اسماعيل كمال زحمت را كشيدهاند . علاوه بر عشور سيد يوسف بر اهل حاج بدرفتارى كه كردند ، مؤاخذه نمودند و عقدهء دل اهل حاج [ ناخوانا ] . سيم شهر صفر المظفر 1283 [ صورت مهر ناخوانا ]
شرح حاشيه آنكه حسب الحكم جناب امام مسقط جميع وجه عشورى كه از حضرات حجاج رعيت دولت علّيهء ايران گرفتند به ايشان رد نمودند . لازم است كه جميع حجاج شهادت خود را در اين ورقه [ بياورند ]
بندهء درگاه محمّد تقى طهرانى [ مهر ]
شهد بما فيه . اقل الحاج سيد احمد خلف مرحوم حاجى محمّد على شيرازى [ صورت مهر ] احمد الموسوى .
شهد بما فيه . الحاج على بابا خلف مرحوم حاجى محمّد على شيرازى . [ صورت مهر ] عبده الراجى على بابا .
شهد بذلك . الحاج حاجى محمّد خلف كربلايى نگهدار شيرازى .
[ صورت مهر ناخوانا ] .
شهد بما فيه . الحاج محمّد تقى خلف مرحوم كربلايى نبى شيرازى . [ صورت مهر ] محمّد تقى .
شهد بما فيه . الحاج سليمان خلف مرحوم ميرزا على داد شيرازى [ صورت مهر ] عبده الراجى سليمان .
شهد بما فيه . حاجى احمد خلف مهدى حسين شيرازى [ صورت مهر ] گل گلشن انبياء احمد .
شهد بذالك . حاجى محمّد ابراهيم خلف حاجى على باباى شيرازى .
شهد بما فيه . الحاج على آقا خلف مرحوم حاجى ملا محمّد شيرازى . [ صورت مهر ، يا على
شهد بذالك . الحاج عبد اللّه خلف كربلايى مصطفى شيرازى .
شهد بذالك . حاجى محمّد اسمعيل خلف كربلايى عوض .
شهد بذالك . حاجى محمّد كريم خلف كربلايى [ ] شيرازى [ صورت مهر ناخوانا ] .
شهد بما فيه . حاجى محمّد حسن خلف مرحوم حاجى صفر